Sämitige uáivilalmottâs tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio loppâraportist čuákkee oohtân huápulijd tooimâid
Sämitige uáivilalmottâs sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio loppâraportist čuákkee oohtân vuosâsajasijd, huápulii olášuttem vättee tooimâid sehe kuávdášlijd huámmášuumijd raapoort avžuuttâsâin. Sämitigge meridij uáivilalmottâsâst čuákkimist 26.2.2026.
Sämitige čuákkim tollui 26.2.2026 Sajosist Anarist já káidusin. Kove: Johanna Alatorvinen.
Sämitigge lii kieđâvuššâm Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio 4.12.2025 luovâttem loppâraapoort já ana komissio pargo merhâšitten tahhen algâaalmug sämmilij já Suomâ staatâ koskâsii sovâdâttâm oovdedmân. Sämitigge ana, ete komitea jyehi smiettâmuš lii kannattettee já tehálâš.
Kuávdášliih huápuliih tooimah
Sämitigge lii čokkim lävdikuudij já ráđádâllâmkode oovdânpyehtim huámmášuumij vuáđuld čuákánkiäsu kriittâlijn iävtuttâsâin, moi uásild Sämitigge iävtut huápulijd tooimâid:
- Sämiaašijd koordinistee ohtâduv vuáđudem staatârääđi kanslian já sämmilii staatâčällee nomâttem oovtâstpargoost Sämitiggijn já nuorttâlij sijdâčuákkimáin.
- Šoŋŋâdâhnubástus vuáhádumohjelm rähtim, mii vuáđuduvá tutkum já ärbivuáválii tiätun.
- Sämmilii iäláttâs- já šoŋŋâdâhruttârááju vuáđudem tuárjuđ sämmilij ärbivuáválij iäláttâsâi šoŋŋâdâhtooimâid já kannattetteevuođâ.
- Sämmilii puásuituálu stivrim jieijâs lavváin já sierâ haldâttuv vuáđudem.
- Sämmilij kuálástemvuoigâdvuođâi tubdâstem kuálástemlahâaasâtmist.
- Tiänu luosâpivdokiäldust (2021-) šoddâm monâttâsâi sajanmäksim.
- Sämmilii psykososiaallii torjuu ohtâduv tooimâ fastâdem já tuárvi resursij visásmittem.
- Sämmilâšuáinu siskálmittem almos sosiaal- já tiervâsvuođâhuolâttâs uássin.
- Eennâm jyehi sämipáárnán já -nuorân kalga tähidiđ máhđulâšvuođâ sämikielâ oppâmân.
- Rävisulmuid čujottum sämikielâi luuhâmiheškovliimij ruttâdem turvim.
- Sämikielâi káidusmáttááttâs fastâdem sämmilij päikkikuávlu ulguubel já Säämi e-škoovlâ vuáđudem.
- Sämikielâi já sämikielâlii máttááttâs ruttâdem visásmittem siämmái vuáđustâsâiguin oles enâmist.
- Sämmilij päikkikuávlust vala orroo puáris vuovdij suojâlem čuoppâmijn.
Paijeel mainâšum aašij lasseen Sämitigge iävtut, ete staatâ kalga tubdâstiđ sämmilij tovláárájásijd vuoigâdvuođâid sämmilij päikkikuávlu enâmáid já čassijd, ađai nk. ”staatâ haldâšem enâmáid”. Staatâ kalga meid huolâttiđ tast, ete sämikuávluh siäiluh eellimvuáimálâžžân já assum päikkin meid puátteevuođâst. Eromâš tehálâš lii turvâstiđ nuoráid tuođâlii máhđulâšvuođâ pääcciđ aassâđ já huksiđ elimis jieijâs päikkikuávlun.
Sämitige mield kuávdášlij iävtuttâsâi olášuttem algâttem Suomâ staatâ tooimâst ovdedičij sämmilij já staatâ koskâsii sovâdâttâm huksim. Sovâdâttâmproosees algâttem váátá tagarij tooimâi oovdân pajedem, moh láá sehe huápuliih já maid pasta čielgâsávt olášuttiđ já moiguin láá kuhesáigásiih vaikuttâsah.
Sämitige čuákkim, stivrâ, äššitobdeelävdikodeh já anarâšaašij ráđádâllâmkodde láá kieđâvuššâm loppâraapoort avžuuttâsâid uđđâive-kuovâmáánu ääigi. Lävdikuudij já ráđádâllâmkode tievâsmittee kommenteh komitea avžuuttâssáid láá čuákkejum uáivilalmottâs nube uásán. Uáivilalmottâs kuálmád uásist oovdânpuáhtojeh Sämitige árvuštâlmeh uásisuorgijn, moi vijđesvuođâ kalga vala nanodiđ.
Luuvâ oles Sämitige uáivilalmottâs taa (suomâkielân).
Lasetiäđuh:
Tuomas Aslak Juuso
Saavâjođetteijee sajasâš
040 687 3394
tuomas.juuso@samediggi.fi
