Saavâjođetteijee Näkkäläjärvi European Arctic Summitist Ruávinjaargâst: Algâaalmugeh láá uási arktâsii torvolâšvuođâst
Sämitige saavâjođetteijee Pirita Näkkäläjärvi ceelhij lekkâmsaanijd Ruávinjaargâst 14.9.2026 European Arctic Summit -njunoščuákkimist, mon hovdij uáiviminister Petteri Orpo. Saavâjođetteijee Näkkäläjärvi tiäduttij Euroop staatâjođetteijeid, ete kilelis arktâsâš torvolâšvuotâ ij šoodâ arktâsii kuávlu ulmuittáá já eellimvuáimálij algâaalmugijttáá.
Saavâjođetteijee Pirita Näkkäläjärvi, uáiviminister Petteri Orpo já Laapi ollâopâttuv rehtor Antti Syväjärvi. Kove: Lauri Heikkinen/Staatârääđi kanslia.
Saavâjođetteijee Näkkäläjärvi pajedij sahâvuárustis oovdân sämmilij algâaalmugin já algâaalmugij rooli arktâsii torvolâšvuođâ já cevzimnaavcâ uássin. Sun tiäduttij, ete arktâsii torvolâšvuođâst lii loppâloopâst koččâmuš meid ulmui argâpeeivi iävtuin.
– Arktâsâš torvolâšvuotâ ij lah ulmuittáá já algâaalmugijttáá. Mij tarbâšep tile, mii taha máhđulâžžân tom, ete pyehtip eelliđ, juátkiđ mii ärbivuovijd já huksiđ mii puátteevuođâ arktâsii kuávlust. Lii meid tehálâš, ete mii nuorah pyehtih pääcciđ tavas tâi varriđ maasâd teehi uápui maŋa, Näkkäläjärvi pahudij.
Sämmilij ärbivuáváliih iäláttâsah tuárjuh arktâsii torvolâšvuođâ
Saavâjođetteijee Pirita Näkkäläjärvi muštottij árvukuosijd tast, ete sämmiliih láá Euroop Union kuávlu áinoo tubdâstum algâaalmug.
Sun muštâlij meid, ete sämikulttuur vuáđđun láá ellee sämikielah, Suomâst nuorttâlâš-, anarâš- já orjâlâškielâ, já puoh sämmilij ärbivuáváliih iäláttâsah, tego puásuituálu, miäcástem, kuálástem, nuurrâm já sämityeji.
– Sämikulttuur já sämmilij ärbivuáváliih iäláttâsah tuálih tavekuávlu já räjikuávluid assum kuávlun, vâi ij šoodâ kuárusvuotâ, mon vajemielâliih tuáimeeh tevdih. Ärbivuáválij iäláttâsâi hárjutteijeeh láá mii čalmeh já peeljih meecist jyehi peeivi. Ärbivuáváliih iäláttâsah já eromâšávt puásuituálu láá meid huolâttâsvisesvuotâtahheeh arktâsii cevzimnaavcâ uássin, Näkkäläjärvi eeđâi.
Sahâvuárustis saavâjođetteijee Näkkäläjärvi tiäduttij tom, ete sämmiliih algâaalmugin tarbâšeh meid Euroop union torjuu vâi cevzih eromâšávt šoŋŋâdâhnubástus pyehtim nubástusâin. Saavâjođetteijee Näkkäläjärvi mield taat lii uási investistmijn arktâsii torvolâšvuotân.
– Mij tuáivup, ete EU puáttee arktâsii strategiast váldoo vuotân sämmilij uásálâšvuotâ EU miärádâstohâmân já mij finnip torjuu mii viggâmuššáid sirdeđ puoh ellee sämikielâid, ärbivuáválijd iäláttâsâid já eellimvyevi puáttee suhâpuolváid, saavâjođetteijee Näkkäläjärvi eeđâi.
Kyesih lijjii perustum ellee sämikielâin já šoŋŋâdâhnubástus vaikuttâsâst puásuituálun
Sahâvuáru lasseen saavâjođetteijee Näkkäläjärvi peesâi meid savâstâllâđ staatâjođetteijeiguin ovdil sii virgálii uási.
– Kyesih koijâdii koččâmušâid eromâšávt ellee sämikielâin. Sij lijjii čuuvtij perustum šoŋŋâdâhnubástus vaikuttâsâst puásuituálun. Mun tiäduttim, ete sämmilij puoh ärbivuáválij iäláttâsâi vuáhádume šoŋŋâdâhnubástusân váátá pooliitlii já ekonomâlii torjuu meid EU:st, já ete sämmilijd tarbâšuvvojeh fastâ ráhtuseh EU miärádâstohâmân uásálistem várás.
European Arctic Summit -njunoščuákkim lekkâmist sáárnui saavâjođetteijee Näkkäläjärvi lasseen meid Laapi ollâopâttuv rehtor Antti Syväjärvi.
Lasetiäđuh:
Pirita Näkkäläjärvi
Saavâjođetteijee
044 753 3766
pirita.nakkalajarvi@samediggi.fi
Lovnim EU-enâmij jođetteijei ohtsii julgáštusâst:
”Mij tiäduttep, ete kilelis ovdánem sehe arktâsii kuávlu herkis pirrâs já ekosysteemij suojâlem kalga pissoođ arktâsii politiik kuávdáást. Sirdâšum putes energian, luánduriggoduvâi ovdâsvástádâslâš já kilelis haldâšem, arktâsii kuávlu algâaalmugij já páihálâšseervij uásálistittem já investistmeh kilelis ekonomâlii tooimân láá velttidmettum kuávlu kuhes áigáduv stäđisvuođâ já pyereestvaijeem turviimân. Kilelis vuovvijn já ovdâsvástádâslávt skappum arktâsiih resurseh pyehtih nanodiđ kriittâlij amnâsij huolâttâsvisesvuođâ.
Mij tiäduttep arktâsii tieđâlii tutkâmuš sehe aalmugijkoskâsii akateemisii já tieđâlii oovtâstpargo, meid ij-arktâsij statâiguin, áárvu tiätuvuáđulii já ovdâsvástádâslii miärádâstoohâm vuáđđun, siämmáánáál ko ton merhâšume maailmvijđosii šoŋŋâduv nubástusâi ibbeerdmist. Mij nonnip mii čonâdâttâm algâaalmugij vuoigâdvuođâi, iäláttâsâi já kulttuurij turviimân sehe sii pehtilis uásálistem visásmitmân Arktâsii kuávlun kyeskee miärádâstoohâmprosesijn, tego Ovtâstum aalmugij Algâaalmugij vuoigâdvuođâi julgáštusâst lii miäruštâllum.”
Epivirgálâš jurgâlus European Arctic Summit -njunoščuákkim eŋgâlâskielâlii julgáštusâst. Oles julgáštus lii staatâräädi kanslia siijđoin.
