Teháliih peivimereh eromâšávt nuoráid, kiäh tevdih 18 ihheed – Sämitige saavâjođetteijeeh muštotteh valjâluvâttâlmân ucâmist 30.9.2026 räi

Čuávuvááh sämitiggevaaljah láá puáttee ihe, tärhibeht 23.8.–3.10.2027. Valjâluvâttâlmân kalga kuittâg uuccâđ jo taan ive peln čohčâmáánu loopâ räi.

Uđđâ meriäigi 30.9.2026 puátá uđâsmittum sämitiggelaavâst. Oovdeb laavâ ääigi uuccâmäigi valjâluvâttâlmân nuuvâi juovlâmáánu majemuš peeivi valjâive oovdeb ive.

–Tääl lii tehálâš leđe tärkki! Ive 2027 valjâluvâttâlmân uuccâm kuáská eromâšávt nuoráid já tagaráid ulmuid, kiäh iä lah ovdil kuullâm Sämitige valjâluvâttâlmân. Lii tehálâš, ete sämiaalmug huolât tast, ete mii jieččân nuorah oceh valjâluvâttâlmân, iätá Sämitige saavâjođetteijee Pirita Näkkäläjärvi.

Uuccâmluámáttâh valjâluvâttâlmân lii almostittum 15.7.2026

Sämitige valjâlävdikodde lii almostittám 15.7.2026 uuccâmluámáttuv valjâluvâttâlmân puoh kuulmâ Suomâst ellee sämikielân já suomâkielân. Luámáttâh kávnoo siijđost https://vaalit.samediggi.fi/vaaljah/.

–Veikkâ koččâmušâst lii uáli oovtâkiärdánis proosees, kannat ucâmuš valmâštâllâm algâttiđ puorijn aaigijn. Ucâmušân puáhtá lahteđ ovdâmerkkân virgetuođâštus, mon finnee evaŋgellâš-luterlii servikode kuávdášregisterist tâi ortodoksilii kirho kuávdášregisterist tâi tuođâštus olmooš- já peerâkoskâvuotâtiäđuin, mon finnee Digi- já aalmugtiätuvirgáduvâst, iätá Sämitige I värisaavâjođetteijee Leo Aikio.

Jienâstmân peesih nuorah, kiäh šaddeh olesahasâžžân majemustáá 3.10.2027.

Čuávuváin Sämitige vaaljâin 23.8.–3.10.2027 peesih jienâstiđ nuorah, kiäh tevdih 18 ihheed majemustáá majemuš valjâpeeivi (3.10.2027) já kiäh tevdih jienâstemvuoigâdvuođâ kriterijd. Sijjân vuolgâttuvvojeh muštottâsreeivah valjâluvâttâlmân ucâluumeest porgemáánu pelimuddoost.

Ko sämitiggelaahâ uđâsmittui, te meid vuoigâdvuotâ merkkejuđ valjâluvâttâlmân muttui.

Uđâsmittum já tääl vyeimist orroo sämitiggelaavâ mield Sämitige ive 2027 valjâluvâttâlmân merkkim iähtu lii ive 2026 taat:

3 § (27.6.2025/414)

Vuoigâdvuotâ merkkejuđ valjâluvâttâlmân

Vuoigâdvuotâ merkkejuđ valjâluvâttâlmân lii ulmust, kote ana jieijâs sämmilâžžân, toin iävttoin, ete:

1. olmooš jieš teikkâ aainâs-uv ohtâ suu vanhimijn, ááhust já äijihist teikkâ ááhui já äijihij vanhimijn lii oppâm sämikielâ vuossâmužžân kiellân.

Toos lasseen:

Sämitige valjâluvâttâlmân merkkim iähtun lii ulmuu aassâmsaajeest peerusthánnáá ton lasseen, mii 3 §:st asâttuvvoo, ete olmooš tiävdá majemustáá valjâtoimâttâs majemuu peeivi 18 ihheed já ete sun lii Suomâ aalmugjeessân teikkâ sust lii olgoeennâm aalmugjesânin lamaš päikkikieldâlaavâst (201/1994) uáivildum päikkikieldâ Suomâst talle ko ucâmuš valjâluvâttâlmân väldimist kalga majemustáá rähtiđ.

–Vuoigâdvuotâ merkkejuđ valjâluvâttâlmân vuáđuduvá suuvâ kielân. Ive 2027 valjâluvâttâlmân occee ij taarbâš jieš mättiđ sämikielâ, mutâ sun kalga anneeđ jieijâs sämmilâžžân já majemustáá ohtâ ááhu tâi äijih vaanhimijn lii kolgâm oppâđ sämikielâ vuossâmužžân kiellân, iätá Sämitige II värisaavâjođetteijee Tuomas Aslak Juuso.

Lasetiäđuh valjâlävdikode toimâttuvâst já uđâsmittum valjâsiijđoin

Lasetiäđuid Sämitige vaaljâin já valjâluvâttâlmân ucâluumeest finnee valjâlävdikoddeest já valjâsiijđoin. Valjâlävdikode toimâttuv njuolgâ ohtâvuotâtiäđuh kávnojeh siijđost https://samediggi.fi/an/ohtavuotatiaduh/.

Sämitige valjáid liäkkojii syeinimáánu aalgâst uđâsmittum nettisiijđoh čujottâsâst https://vaalit.samediggi.fi/vaaljah/. Siijđoin tun kaavnah vuáđutiäđuid sämitiggevaaljâin já keevâtlijd ravvuid sehe iävtukkâssáid já jienâsteijeid. Siijđoin láá ravvuuh eereeb iärrás valjâluvâttâlmân ucâluumeest, iävtukkâssân älgimist já jienâstmist.

Teháliih peivimereh 2026–27

2.1.2026 tiäđáttâs valjâluvâttâlmân ucâluumeest. Sämitige valjâlävdikodde lii algâttâm valjâluvâttâllâm uđđâsist čokkim ive 2027 vaaljâi várás.  Ive 2024 sämitiggevaaljâin valjâluvâttâlmân merkkejum ulmuuh iä taarbâš tevdiđ uđđâ uuccâmluámáttuv.  Ive 2024 vaaljâin valjâluvâttâlmân merkkejum olmooš váldoo valjâluvâttâlmân ucâmušttáá, jis sun tiävdá vyeimist orroo laavâst asâttum iävtuid valjâluvâttâlmân merkkiimist. Lasetiäđuh   Sämitige siijđoin.

Kiđđâ 2026. Lasečielgiittâspivdemeh. Sämitige valjâlävdikodde lii vuolgâttâm lasečielgiittâspivdemijd ive 2027 sämitiggevaaljâi valjâluvâttâllâm rähtim várás.  Lasetiäđuh Sämitige siijđoin.

1.7.2026. Uđđâ valjâsiijđoh. Uđâsmittum valjâsiijđoh https://vaalit.samediggi.fi/vaaljah/  lekkâseh puoh kuulmâ Suomâst ellee sämikielân já suomâkielân.

15.7.2026 Uuccâmluámáttâh. Uuccâmluámáttâh ive 2027 valjâluvâttâlmân almostittoo puoh kuulmâ Suomâst ellee sämikielân já suomâkielân čujottâsâst https://vaalit.samediggi.fi/vaaljah/.

Porgemáánu pelimuddo 2026. Muštottâsreeivah. Nuoráid, kiäh tevdih 18 ihheed majemustáá 3.10.2027, vuolgâttuvvojeh muštottâsreeivah valjâluvâttâlmân ucâmist porgemáánu pelimuddoost.

30.9.2026 Uuccâmäigi nohá. Ive 2027 sämitiggevaaljâi valjâluvâttâlmân uuccâm meriäigi nohá 30.9.2026. Ucâmuš kalga leđe toimâttum valjâlävdikode toimâttâhân majemustáá meripeeivi tme 23.59. Uđđâ meriäigi 30.9.2026 puátá uđâsmittum sämitiggelaavâst. Oovdeb laavâ ääigi uuccâmäigi valjâluvâttâlmân nuuvâi juovlâmáánu majemuš peeivi valjâive oovdeb ive.

23.8.–3.10.2027 Čuávuvááh sämitiggevaaljah. Sämitige vaaljah pišteh tääl kuttâ oho oovdeb neelji oho sajan. Vaaljâi algâttem toleduvvoo oovtâ oho já valjâtoimâttâs pištá kyehti oho kuhheeb ko ovdil. Uđđâ ääigih puátih uđâsmittum sämitiggelaavâst. Vaaljah toimâttuvvojeh poostâ peht tâi tooimâtmáin jienâstemliipu mudoi ko poostâ peht valjâlävdikode almottem sajan. Vaaljah toimâttuvvojeh sämmilij päikkikuávlust meid valjâpeeivi jienâstmin.

Lasetiäđuh:

Pirita Näkkäläjärvi
Saavâjođetteijee
044 753 3766
pirita.nakkalajarvi@samediggi.fi

Leo Aikio
I värisaavâjođetteijee
040 621 6505
leo.aikio@samediggi.fi

Tuomas Aslak Juuso
II värisaavâjođetteijee
040 687 3394
tuomas.juuso@samediggi.fi