Sämikielâ káidusohtâvuođâiguin jo oovcád luuhâmive - fastâ ruttâdmân iävtuh
Sämikielâi káidusmáttááttâs piiloothaavâ oovcád luuhâmive máttááttâs aalgij vuossaargâ 17.8. Luuhâmive 2026–2027 haavâ máttááttâsâst joteh uápuid aldasáid 200 uápped 120 sierâ škoovlâst já 45 kieldâst pirrâ Suomâ. Haavâst pargeh luuhâmive ääigi kulmâ váldutoimâlii já vittâ uálgitoimâlii tijmemáttáátteijee.
Anarâškielâ taan luuhâmive máttáátteh Tuuli Paadar, Tiina Jäppinen já Laura Ylinampa, nuorttâlâškielâ Sonja Moshnikoff já Kia Olin sehe orjâlâškielâ Solja Magga, Joni Saijets já Santeri Jounila. Ucjuv kieldâst proojeekthovdân juátká Laura Njunnas já uđđâ proojeektkoordinaattorin Sämitiggeest algâttij haavâst ovdil-uv porgâm Anni-Sofia Niittyvuopio.
Sämitige máttááttâslovottuv mield haavâ máttááttâs ooleest láá 24 % puoh uáppein, kiäh loheh Suomâst sämikielâ já 65 % sämmilij päikkikuávlu ulguupiälásijn uáppein. Uáppeemeeri lii šoddâm neeljikiärdásâžžân haavâ aalgâ rääjist. Máttááttâs lii uárnejum ive 2018 rääjist haavâ häämist, mutâ uáppeemere lasanem já tooimâ vuáhádume mield fastâ ruttâdem mieđeetmân láá iävtuh já velttidmettum tárbu.
– Lii eromâš tehálâš, ete sämipárnái já –nuorâi vuáđuvuoigâdvuođah olášuttojeh falâmáin sämikielâ máttááttâs oles enâmist. Taat váátá fastâ ruttâdem väridem káidusmáttááttâsân, muštâl Sämitige saavâjođetteijee Pirita Näkkäläjärvi.
Haavâ pargeeh já Ucjuv kieldâ já Sämitige ovdâsteijeeh ráđádâllii vyesimáánust máttááttâs- já kulttuurministeriö virgekuddijn fastâ ruttâdem mieđeetmist. Ovdebáá tove haavâ máttááttâs fastâdmist ráđádâllii skammâmáánust 2025 máttááttâsminister Adlercreutzijn.
– Mij juátkip haavâst aktiivlii savâstâllâm ministeriöin já meid merideijeiguin ruttâdem fastâdem várás. Siämmást porgâp mii piäiválii pargo máttááttâs pedagogisij já teknisij čuávdusij ovdedem já ollâ tääsi máttááttâs faallâm oovdân, paahud hahâhovdâ Laura Njunnas.
Lii vyerdimist, ete uáppeemeeri lassaan joba 300 uáppei fastâdem mield
– Arvâlus lii, ete káidusmáttááttâs sajattuv ovdedem já fastâ ruttâdem mield uáppeemereh sättih lasaniđ 300 uáppei. Lii eromâš tehálâš finniđ sist juáhháá sämikielâ máttááttâs olán sämikielâ puátteevuođâ já meid sii vuoigâdvuođâi olášume tááhust, juátká Sämitige škovlimaašij sierânâsäššitobdee Bigga-Helena Magga.
Sämikielâi káidusmáttááttâs väldikodálii máttááttâstooimâ fastâdem lii mieldi meid Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio raapoort parlamentaarlii pargojuávhu pargoost. Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio iävtuttij, ete sämikielâi káidusmáttááttâs sämmilij päikkikuávlu ulguubeln kalga fastâdiđ.
Lasetiäđuh:
Laura Njunnas
Hahâhovdâ, Ucjuv kieldâ
laura.njunnas@edu.utsjoki.fi
040 701 2094
Anni-Sofia Niittyvuopio
Hahâkoordinaattor, Sämitigge
anni-sofia.niittyvuopio@samediggi.fi
040 687 5989