Luke já Sämitigge nanodeh oovtâstpargos
Luánduriggodâhkuávdáš (Luke) já Sämitigge láá toohâm oovtâstpargosopâmuš, mon ulmen lii ovdediđ tutkâmoovtâstpargo, mii lohtâs sämmilij päikkikuávlu luánduriggoduvváid, eennâmkevttimân já ärbivuáváláid iäláttâssáid. Sopâmuš vuáláčallui Anarist čohčâmáánu 11. peeivi 2026.
Sopâmuš vuáláčäällimtilálâšvuotâ Anarist 11.9.2026. Kooveest: Luánduriggodâhkuávdáá (Luke) uáivihovdâ Johanna Buchert já Sämitige I värisaavâjođetteijee Leo Aikio. Kove: Sämitigge / Anni-Saara Paltto.
Tutkâm- já ovdedempargo luávdá sämmilij ärbivuáválijd iäláttâsâid tego kuálástem, puásuituálu, miäcástem, nuurrâm já tyeje sehe toi tááláid hárjuttem haamijd, luánduriggoduvâi kilelis kevttim sehe eennâm- já čaasij kevttim. Lasseen oovtâstpargo pargoo sämimađhâšem sehe fáádái miäldásii ohtsâškodálii tutkâmân lohtâseijee koččâmušâin.
– Luke haalijd nanodiđ oovtâstpargo Sämitiggijn já ovdediđ luánduriggodâhsyergi tutkâm sämmilij päikkikuávlust. Arktâsii kuávlu tutkâmkoččâmušah láá mijjân tehálâš strategisâš já lasaneijee tiäddučuágástâh. Sämmilij päikkikuávlun kuleh maaŋgah luánduriggodâhsuárgán teháliih tutkâmkoččâmušah já mij lep iloliih taan sopâmušâst, muštâl uáivihovdâ Johanna Buchert Luánduriggodâhkuávdáást (Luke).
– Lii tehálâš, ete sämmilij jienâ kulloo tutkâmist. Taat oovtâstpargosopâmuš naanood Sämitige máhđulâšvuođâid uásálistiđ tutkâmtáárbui identifisistmân já tutkâm vuáváámân jo ääigild, iätá Sämitige saavâjođetteijee Pirita Näkkäläjärvi.
Sopâmuš mield Luke já Sämitigge vuávájeh oovtâstpargoost tutkâm- já ovdedemhaavah já oceh toid ruttâdem. Jyehi-ivvááš teivâdmijn uásipeleh árvuštâleh tutkâmtáárbuid, eelih čoođâ tutkâmpuátusijd já suápih puáttee ive oovtâstpargoost.
– Oovtâstpargosopâmuš mield eromâšávt luándun čonâsist orroo sämmilij ärbivuáválij iäláttâsâi uáinuh váldojeh ovdiist pyerebeht vuotân. Taat addel pyerebijd iävtuid pyevtittiđ tutkâmtiäđu, mii västid iäláttâsâi hárjutteijei tuođâláid tárboid já tuárju sämikulttuur jotkuuvâšvuođâ, juátká Sämitige I värisaavâjođetteijee Leo Aikio.
Oovtâstpargosopâmušâst suápih sämikielâi já -kulttuur vuotânväldimist tutkâm- já virgeomâhâštooimâst. Luke viggá jieijâs resursij siste almostittiđ sämmilij päikkikuávlun kyeskee tutkâmušâi já virgeomâhâšpargoi puátusijd meid orjâlâškielân, anarâškielân já nuorttâlâškielân.
Sopâmuššáin halijdeh ovdediđ meid tutkâmân vuáđuduvvee luánduriggoduvâi kevttim já eennâmkevttim nubástusâi ohtsâšvaikuttâsâi árvuštâllâm. Sämitigge uásálist tutkâm- já ovdedemhaavâi vuáváámân já olášutmân já oovded sämikulttuur uáinu vuotânväldim tutkâmist já ovdedemhaavâin.
Lasetiäđuh
Johanna Buchert
Uáivihovdâ
Luánduriggodâhkuávdáš (Luke)
0295326663
johanna.buchert(at)luke.fi
Pirita Näkkäläjärvi
Sämitigge
Saavâjođetteijee
044 7533 766
pirita.nakkalajarvi@samediggi.fi
Leo Aikio
Sämitigge
I värisaavâjođetteijee
040 621 6505
leo.aikio@samediggi.fi
Luke lii äššitobdeeornijdume, mii kulá eennâm- já meccituáluministeriö toimâsuárgán. Tast asâttuvvoo laavâst Luánduriggodâhkuávdáást (2014/561). Luke toimâsyergin lii ovdediđ kištottâllâmnavcâlii iäláttâstooimâ, mii vuáđuduvá uđâsmuvvee luánduriggoduvâi kilelis kiävtun, sehe ovdediđ pyereestvaijeem já eennâmkuávlu eellimvuáimálâšvuođâ. Luke ohtân pargon lii jieijâs toimâsyergist hárjuttiđ tieđâlii tutkâm- já ovdedemtooimâ.
Sämitigge lii sämmilij ovdâstuslâš jiešhaaldâtlâš orgaan, mast asâttuvvoo Sämitiggeest adelum laavâst (974/1995). Sämmilijn algâaalmugin lii jiešmeridemvuoigâdvuođâs olášuttem várás sämmilij päikkikuávlust jieijâs kielân já kulttuurân kyeskee jiešhaldâšem. Sämitige pargon lii meridiđ sämmilij jieijâs kielân, kulttuurân já sajattâhân algâaalmugin kyeskee aašijn já hoittáđ toid lohtâseijee pargoid. Eres aašijn Sämitigge oovded sämmilij jiešmeridemvuoigâdvuođâ olášume.
