Sämitigge peividij pargo-oornig vâi tot västid uđâsmittum laavâ já tááláid toimâmtáárbuid

Sämitige čuákkim tuhhiittij stiivrâ iävtuttâs uđđâ pargo-oornigin kulmáin lasattâssáin. Anarâšaašij ráđádâllâmkoodán nomâttuvvoo puátteevuođâst pisovâš čällee valjâpajan häävild. Lasseen saavâjođetteijei sierânâsišedeijeid kyeskee miärádâsâst sikkuu meddâl sääni pooliitlâš sierânâsišedeijee paargon kyeskee merkkiimist. Pargo-oornig 108 §:st sikkuu meid meddâl merkkim, mon mield kulttuurlävdikode jeessân ucâmušah iä valduu kieđâvuššâmnáál.

Uđâsmittum pargo-oornig čielgâsmit toimâorgaanij pargoid já naanood Sämitige haaldâtlijd ráhtusijd, miärádâstoohâm já pargojuávu sierâ toimâsuorgij kooskâ.

Uđđâ toimâorgaaneh já vijđedum ornijdumerááhtus

Pargo-oorniguđâsmittem mield Sämitige toimâorgaan- já ornijdumerááhtus lii ovdedum västidiđ vijđánâm pargoid já toimâmpirrâs nubástusâid. Uđâsmitmist vuáđuduvvojeh taah uđđâ toimâorgaaneh:

• Meriáigásâš tutkâmeettisâš rääđi, mon pargon lii koordinistiđ tutkâm eettisijd metodijd já munemietâmâššáid lohtâseijee monâttâlmijd.
• Aalmugijkoskâsij algâaalmugaašij já EU-aašij lävdikodde, mii pyereed Sämitige aalmugijkoskâsii já EU-tääsi vaiguttem.
• Arâšoddâdemlävdikodde, mii västid sämmilii arâšoddâdem pyereedmist, oovdedmist já toos lohtâseijee staatâtorjui čuávumist já kocemist.
• Saavâjođetteijeejuávhu čuákkim, mon ulmen lii koordinistiđ já heiviittiđ oohtân oovtâstpargo saavâjođetteijei kooskâ.

Pargoviehâráhtus já virgenomâttâsâi peividmeh.

Siämmáá ohtâvuođâst Sämitiigán vuáđuduvvojeh uđđâ virgeh. Arâšoddâdemaašij sierânâsäššitobdee västid eereeb iärrás sämmilii arâšoddâdem oovdedmân, turviimân já čuávumân lohtâseijee pargoin. Saavâjođetteijee lasseen kuohtuid värisaavâjođetteijeid nomâttuvvojeh jieijâs sierânâsišedeijeeh. Sierânâsišedeijee pargo lii pieijum ääigi táásán vâi tot västid tááláid táárbuid.

Meid pargovievâ virgenomâttâsah láá peividum. Ovdâmerkkân haldâttâhhoovdâ virgenomâttâs peividuvvoo haldâttâhjođetteijen já oovdânpyehteečällee virgenomâttâsah sierânâsäššitobden. Uđđâ virgenomâttâsah kovvejeh pyerebeht viirgij siskáldâs, ovdâsvástádâs já vijđoduv.

Toimâorgaanij čuákkimij merkkiimeh tärkkilistojeh

Pargo-oornig uđâsmitmist tärhistuvvojeh toimâorgaanij pargoh já toimâorgaanij čuákkimáid kyeskee merkkiimeh. Puátteevuođâst čuákkimpovdiittâs já äššilisto kalga toimâttiđ jesânáid ucemustáá čiččâm peivid ovdil čuákkim, já toimâorgaanij čuákkimäigitaavlust suáppoo ain ihepele häävild saavâjođetteijee iävtuttâs mield kieđâvuššâmnáál aašij valmâštâllâm toorjân.

Toos lasseen pargo-oornigist láá njuolgâdusah monâttâlmijn jotkâčuákkimij tolâmân, koskâpuddâsii saavâjođetteijee valjiimân sehe káidusuásálistmân, eromâšávt tagarij aašij kieđâvušmist, maid kalga toollâđ syeligâsâst.

Sämitige čuákkim já stiivrâ pargoh láá meid tärkkilistum, já toimâorgaanij jienâstemvyevih láá čielgâsmittum. Pargo-oornigân láá lasseen valdum tärkkilistee njuolgâdusah monâttâlmist, mon uđđâ sämitiggelaahâ taha máhđulâžžân já mon mield 250 jienâvuoigâdvuođâlii sämmiliist lii vuoigâdvuotâ toohâđ Sämitiigán alguu ääšist, mii kulá Sämitige pargoid.

Pargo-oornig valmâštâllâmproosees

Sämitige stivrâ asâttij čuákkimist 17.8.2025 pargojuávhu valmâštâllâđ pargo-oornig uđâsmittem. Pargojuávhu pargon lâi valmâštâllâđ iävtuttâs pargo-oornig uđâsmitmân nuuvt, ete tot västid taan ääigi já táárbuid.

Pargojuávkku kuulâi valmâštâllâm ääigi Sämitige äššitobdeelävdikuudij uáivilijd kyevti kuullâmrieggest já pargei uáivilijd kuulmâ kuullâmrieggest. Sämitige stivrâ lii kieđâvuššâm ääši kuuđâ čuákkimist.

Sämitige čuákkim 2/2026 tollui 14.4.2026 Sajosist Anarist já káidusohtâvuođâiguin. Čuákkim pevdikirje almostittoo Sämitige nettisiijđoin kyevti oho siste čuákkim tolâmist.

Lasetiäđuh:

Tuomas Aslak Juuso
Saavâjođetteijee sajasâš
040 687 3394
tuomas.juuso@samediggi.fi