Sääʹmteʹǧǧ peeiʹvti tuâjjriâššmõõžž vaʹstteed oođuum lääʹjj da ânnʼjõž tåimmamtaarbid

Sääʹmteeʹǧǧ sååbbar priimi halltõõzz eʹtǩǩõõzz ođđ tuâjjriâššmõššân kooumin lââzztõõzzin. Aanarsääʹmaaʹšši saǥstõõllâmkådda nõõmeet juätkast põõšši piisar vaalpââjas vuârast. Lââʹssen saaǥǥjååʹđteeʹji spesiaalvieʹǩǩteeʹjid kuõskki meärrõõzzâst jaukkeeš sääʹnn poliittlaž spesiaalvieʹǩǩteeʹj tuâj kuõskki ǩeeʹrjõõzzâst. Tuâjjriâššmõõžž 108 §:st jaukkeeš meädda še ǩeeʹrjõs, koon mieʹldd kulttuurluʹvddkååʹdd vuäzzla ooccmõõžžid jeät vääʹld ǩiõttʼtõõllâm vuâlla.

Ođđsmam tuâjjriâššmõš čiõlǥsmâtt tåimmorgaani tuâjaid da ravsmâtt Sääʹmteeʹǧǧ vaaldšemvuõđlaž rajjsid, tuʹmmstõktuâj di jeeʹres tåimmsuõʹrji kõskksaž tuâjj-juâǥǥ.

Ođđ tåimmorgaan da šõrrnam organisaatioraajâs

Tuâjjriâššâmoođummuž mieʹldd Sääʹmteeʹǧǧ tåimmorgaan- da organisaatiorajjâz liâ rajjum vaʹstteed lâssnam tuâjaid da tåimmampirrõõzz muttsid. Oođummšest vuâđđeet puõʹtti ođđ tåimmorgaan:

• Mieʹrräiggsaž tuʹtǩǩeemeettlaž suåvtõs, koon tuâjjan lij koordinâʹstted tuʹtǩǩummuž eettlaž vuõʹjjid da ouddmiâsttmõõžžid õhttneei mõõntõõllmõõžžid.
• Meeraikõskksaž alggmeer‑ aaʹšši da EU‑ aaʹšši luʹvddkåʹdd, kååʹtt ravsmâtt Sääʹmteeʹǧǧ meeraikõskksaž da EU-tääʹzz vaaiktummuž.
• Ouddpeâmmluʹvddkåʹdd, kååʹtt vaʹsttad ouddpeâmm ooudâsviikkmõõžžâst, ouddnummšest di tõid õhttneei riikkveäʹǩǩtieʹǧǧi praavjummšest da vuåppmõõžžâst.
• Saaǥǥjååʹđteeʹjjkååʹdd sååbbar, koon tuâjjan lij koordinâʹstted da õʹhttesuåvted saaǥǥjååʹđteeʹji kõskksaž õhttsažtuâj.

Tuâjjlažkåʹddrajjâz da veʹrǧǧnõmmõõǥǥi peeiʹvtummuž

Seämma õhttvuõđâst Sääʹmtegga vuâđđeet ođđ viiʹrjid. Ouddpeâmmaaʹšši sueʹrǧǧäʹšštobddi vaʹsttad jeäʹrbi mieʹldd sääʹm ouddpeâmm ooudâs viikkmõʹšše, tuõrvvmõʹšše da praavjummša õhttneei tuâjain. Saaǥǥjååʹđteeʹj lââʹssen kuhttuid väärrsaaǥǥjååʹđteeʹjid nõõmtet jiijjâs-i spesiaalvieʹǩǩteeʹj. Spesiaalvieʹǩǩteeʹj tuâj leät peeiʹvtum vaʹstteed ânnʼjõž taarbid.

Lââʹssen tuâjjlažkååʹdd veʹrǧǧnõmmõõǥǥ liâ peeiʹvtum. Ouddmiârkkân vaaldâšmjååʹđteeʹj veʹrǧǧnõmmõk peeiʹvtet vaaldâšmjååʹđteeʹjen da čiõlǥteeʹjjpiisar veʹrǧǧnõmmõõǥǥ sueʹrǧǧäʹšštobddjen. Ođđ veʹrǧǧnõmmõõǥǥ kovvee pueʹrben viiʹrji siiskõõzz, vasttõõzz da veeidasvuõđ.

Tåimmorgaani såbbri ǩeeʹrjõõzzid täʹrǩsmââʹttet

Tuâjjriâššmõõžž oođummšest taʹrǩstet tåimmorgaani tuâjaid da tåimmorgaani såbbrid kuõskki ǩeeʹrjõõzzid. Juätkast sååbbarkåčč da äʹššlistt âlgg tååimted vuäzzlaid uuʹccmõsân čiččâm peeiʹv ooudbeäʹlnn såbbar, da tåimmorgaani sååbbaräiʹǧǧtaaulin suåvât pieʹlleeʹjjkõõski saaǥǥjååʹđteeʹj eʹtǩǩõõzzâst ǩiõttʼtõõllâmvuâlai aaʹšši valmštõõllmõõžž tuäʹrjjen.

Lââʹssen tuâjjriâššmõõžžâst šiõttõõlât mõõntõõllmõõžžin juätkksåbbri âânnmõʹšše, kõskkpoddsa saaǥǥjååʹđteeʹj vaʹlljummša di ougglõsvuässõõttmõʹšše, jeäʹrben peeitast ââʹnnemvuâla aaʹšši ǩiõttʼtõõllmõõžžâst.

Sääʹmteeʹǧǧ såbbar da halltõõzz tuâjaid leät še täʹrǩsmõttum, da tåimmorgaani jiõnstemvuõʹjjid leät čiõlǥsmõttum. Tuâjjriâššmõʹšše liâ lââʹssen valddum tääʹrǩteei šiõttâlm ođđ sääʹmteʹǧǧlääʹjj vueiʹtlvõsttum mõõntõõllmõõžžâst, koon mieʹldd 250 säʹmmlast, jiõnnvuõiggâdvuõttniiʹǩǩin lij vuõiggâdvuõtt tuejjeed Sääʹmtegga alttõs teeʹǧǧ tuâjaid kuulli ääʹššest.

Tuâjjriâššmõõžž valmštõõllâmproseʹss

Sääʹmteeʹǧǧ halltõs šiõttii såbbreʹstes 17.8.2025 tuâjj-joouk valmštõõllâd tuâjjriâššâmoođummuž. Tuâjj-joouk tuâjjan leäi valmštõõllâd eʹtǩǩõs tuâjjriâššmõõžž oođeem diõtt ânnʼjõž-sââʹj da taarbid vaʹstteemnalla.

Tuâjj-joukk kuuli valmštõõllâm poodd Sääʹmteeʹǧǧ äʹšštobddiluʹvddkooʹddid kueiʹt jeeʹres kuullâmkõrvvjin da tuâjjlažkååʹdd kooum jeeʹres kuullâmkõrvvjin. Sääʹmteeʹǧǧ halltõs lij ǩiõttʼtõõllâm ääʹšš kuuđ jeeʹres såbbrest.

• Tobdstõõđ oođuum Sääʹmteeʹǧǧ tuâjjriâššmõʹšše täʹst (lääddas).

Lââʹssteâđaid:

Tuomas Aslak Juuso
saaǥǥjååʹđteeʹj sâjjsaž
040 687 3394
tuomas.juuso@samediggi.fi