Sämitigge ráhtádâđâi virgáláid ráđádâlmáid sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio toimâiävtuttâsâin
Sämitige čuákkim váldásmitij čuákkimstis 2.11. saavâjođetteijeid já stiivrâ ráđádâllâđ Suomâ staatâ ovdâsteijeiguin sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio 68 iävtuttâs olášutmist já oovdedmist. Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio avžuuttâsâid árvuštâllee parlamentaarlii pargojuávhu já Sämitige sämitiggelaavâ 9 § miäldásiih ráđádâlmeh toimâiävtuttâsâin älgih juovlâmáánu aalgâst.
Sämitige čuákkimân Säämi kulttuurkuávdáš Sajosist uásálistám jesâneh. Kooveest čižetpeln: Tauno Ljetoff, Armi Palonoja, Janne Hirvasvuopio, Pirita Näkkäläjärvi já Inka Musta. Eres jesâneh uásálistii čuákkimân káidusin. Kove: Sämitigge / Johanna Alatorvinen.
Sämitige čuákkim kieđâvušâi čuákkimist 2.11. sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio toimâiävtuttâssáid lohtâseijee olesvuođâ: čuákkim tuhhiittij Sämitige algâmudo uáivilijd, toolâi vuolgâttemsavâstâllâm aalmugijkoskâsii pargo-ornijdume ILO algâ- já hiäimuaalmugáid kyeskee almossopâmuš nr 169 ratifisistmist (toimâiävtuttâs 6), váldásmitij Sämitige stiivrâ já saavâjođetteijeid hammiđ vala ávus uáivilijd loopân (eereeb uáivil 6) sehe adelij ráđádâllâmvääldi saavâjođetteijeid já stiivrân tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio iävtuttâsâi olášutmist já toi oovdedmist.
Sämitiggelaavâ 9 § miäldásiih ráđádâlmeh parlamentaarlii pargojuávhoin älgih juovlâmáánu aalgâst.
– Čuákkim miärádâsah hämmejeh vuáđu ráđádâlmáid Suomâ staatáin. Lii tehálâš, ete toimâiävtuttâsâi olášuttem ovdeduvvoo vuáváámij vuáđuld, meritiätulávt já tuođâlii oovtâstpargoost sämmilijguin. Sovâdâttâm huksim váátá konkreetlijd tavoid, iätá Sämitige saavâjođetteijee Pirita Näkkäläjärvi.
Sämitigge kieđâvušâi uáivilijd toimâiävtuttâssáid já vástádâsâid parlamentaarlii juávkun
Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio avžuuttâsâid árvuštâllee parlamentaarlâš pargojuávkku lii toimâttâm Sämitiigán algâmudo uáivilijd tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio toimâiävtuttâsâin eereeb iävtuttâs 16 (sämmilâš puásuituálu) sehe 62–66 (kirholiih ääših).
Sämitigge lii valmâštâllâm jieijâs uáivilijd toimâiävtuttâssáid já vástádâsâid parlamentaarlii pargojuávhu algâmudo uáiviláid, mondiet äšši kieđâvuššui 2.11. Sämitige čuákkimist.
Čuákkim tuhhiittij Sämitige uáivilijd kiđđuv vuosâsajasâžžân pieijum uáiviláid. Taah láá toimâiävtuttâsah 1 (sämiaašij nanodem staatâhaldâttuvâst), 11–13 (šoŋŋâdâhtooimah já vuovdij suojâlem), 19 (kuálástemvuoigâdvuođah), 25 (Tiänu kuálástemkiäldui sajanmáávsuh), 34–35 (psykososiaallâš toorjâ já sosiaal- já tiervâsvuotâpalvâlusah), 43 (kielâi oppâmvuoigâdvuotâ) já 50–52 (säämi nettivuáđusâš máttááttâs já škovlimruttâdem) sehe Sämitige jieijâs, sämikuávlu eellimvuáimán kyeskee iävtuttâs. Lasseen čuákkim kieđâvušâi algâmudo uáivilijd toimâiävtuttâssáid 46 (arâšoddâdem ruttâdem) já 47 (kielâpiervâlij turvim), tastko toh spiekâsteh čohčâmáánust 2026 tuhhiittum raami-iävtuttâsâst ivvijd 2028–2031.
ILO 169 -almossopâmuš ratifisistmân kyeskee toimâiävtuttâs 6 puáhtoo Sämitige čuákkim meridemnáál ive majemuu čuákkimist 17.12.2026.
Tuáváást tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomisso loppâraapoort
Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio adelij loppâraportis juovlâmáánust 2025 staatârááđán, Sämitiigán já Nuorttâlij sijdâčuákkimân. Loppâraapoort ana sistees avžuuttâsâid já toimâiävtuttâsâid, moiguin viggeh ovdediđ sovâdâttâm já tivvoođ sämmilij vuáttám historjálijd já tááláid verivuođâid.
Sämitigge tuhhiittij kuovâmáánust 2026 loppâraportân kyeskee uáivil já miäruštâlâi tast iävtuttâsâid, moh ovdeduvvojeh vuosâsaajeest. Luuvâ Sämitige uáivilalmottâs sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio loppâraportist (lekkâs uđđâ koskâsiijđon).
Sämitige uđđâ jeessân algâttij toimâstis
Čuákkim aalgâst saavâjođetteijee pahudij staatârääđi 14.10.2026 adelem miärádâs, main Anni Koiviston mieđettui iäru Sämitige jeessân tooimâst já Paavo Riihitammela meridui suu sajan jesânin toimâpaje loppâááigán ađai 30.11.2027 räi. Koivisto lii väljejum Sämitige jesânin Anarist já Riihitammela lii väljejum Kirkkonummist.
Oula-Antti Labba iävtuttuvvoo nubástusuuccâmlävdikode saavâjođetteijee viirgán
Sämitige čuákkim meridij iävtuttiđ staatârááđán, ete valjâluvâttâllâmaašij nubástusuuccâmlävdikode saavâjođetteijee viirgán meriduuččij tuáistáážân riehtitiettuu maister Oula-Antti Labba. Labba lâi áinoo occee viirgán.
Staatârääđi aasât nubástusuuccâmlävdikode kuuđâ ihán häävild Sämitige iävtuttâsâst. Lävdikodde, mii tuáimá Sämitige ooleest, lii jiečânâs já sorjomettum toimâorgaan, mii asâttuvvoo uđâsmittum sämitiggelaavâ vuáđuld. Nubástusuuccâmlävdikodde tuáimá vuossâmužžân nubástusuuccâmtäässin aašijn, moh kyeskih Sämitige valjâluvâttâlmân väldimân já tast meddâlistmân.
Lasetiäđuh:
Pirita Näkkäläjärvi
Saavâjođetteijee
044 753 3766
pirita.nakkalajarvi@samediggi.fi
