Sámediggi beaivádii bargoortnega vástidit ođasmahtton lága ja dáláš doaibmandárbbuid

Sámedikki čoahkkin dohkkehii stivrra evttohusa ođđa bargoortnegin golmmain lasáhusain. Anárašáššiid ráđđádallangoddái nammaduvvo boahttevuođas bissovaš čálli válgabadjái ain hávil. Dasa lassin ságadoalli earenoamášveahkkebargiid guoski njuolggadusain sihkkojuvvui sátni politihkalaš earenoamášveahkkebargi bargguid guoskevaš oasis. Bargoortnega 108 § sihkkojuvvui maiddái čálus, man mielde kulturlávdegotti lahtuid ohcamušat eai váldojuvvo vuhtii.

Ođasmahtton bargoortnet čielggasmahttá doaibmaorgánaid doaimmaid ja nanne Sámedikki hálddahuslaš ráhkadusaid, mearrádusdahkama sihke sierra doaibmasurggiid gaskasaš bargojuogu.

Ođđa doaibmaorgánat ja viiddiduvvon organisašuvdnavuogádat

Bargoortnetođastusa oktavuođas Sámedikki institušuvdna- ja organisašuvdnavuogádat lea ovddiduvvon vástidit viidon bargguid ja doaibmabirrasa nuppástusaid. Ođastusa oktavuođas ásahuvvojit čuovvovaš ođđa doaibmaorgánat:

• Mearreáigásaš dutkanetihkalaš ráđđi, man bargun lea koordineret dutkama ehtalaš geavadiid ja ovdamiehtama meannudemiid.
• Riikkaidgaskasaš álgoálbmotáššiid ja EU-áššiid lávdegoddi, mii nanne Sámedikki riikkaidgaskasaš ja EU-dási váikkuheami.
• Árabajásgeassinlávdegoddi, mii vástida sámi árabajásgeassima ovdánahttimis, ovddideamis sihke dasa gullevaš stáhtadoarjagiid čuovvumis ja bearráigeahčus.
• Ságajođiheaddjijoavkku čoahkkin, man bargun lea koordineret ja oktiiheivehit ságajođiheaddjiid gaskasaš barggu.

Beaivádusat bargovehkii ja virgenamahusaide

Seamma oktavuođas Sámediggái ásahuvvojit ođđa virggit. Árabajásgeassináššiid earenoamášáššedovdi vástida ee. sámi árabajásgeassima ovddideapmái, dorvvasteapmái ja čuovvumii gullevaš bargguin. Ságadoalli lassin goappáge várreságadoallái nammaduvvojit iežaset earenoamášveahkkebargit. Earenoamášveahkkebargiid bargguid leat ođasmahttán vástidit dálá dárbbuid.

Dasa lassin bargiid virgenamahusat leat ođasmahttojuvvon. Ovdamearkan hálddahushoavdda virgenamahus beaiváduvvo hálddahusjođiheaddjin ja áššemeannudeaddjičálliid virgenamahusat earenoamášáššedovdin. Ođđa virgenamahusat govvidit buorebut virggiid sisdoalu, ovddasvástádusa ja viidodaga.

Doaibmaorgánaid čoahkkimiid guoskevaš girjemat dárkkálmuvvet

Bargoortnega ođastusas dárkkistuvvojit doaibmaorgánaid barggut ja doaibmaorgánaid čoahkkimiid guoski girjemat. Boahttevuođas čoahkkinbovdehus ja áššelistu galgá doaimmahuvvot lahtuide unnimustá čieža beaivve ovdal čoahkkima, ja doaibmaorgánaid čoahkkináiggiin sohppojuvvo jahkebeale áigái ain hávil ságadoalli evttohusas áššiid gieđahallamii válmmaštallama doarjjan.

Dasa lassin bargoortnegis leat mearrádusat joatkkačoahkkimiid doallamis, gaskaboddasaš ságadoalli válljemis ja gáiddusoassálastima birra, erenoamážit áššiin mat galget gieđahallojuvvot giddejuvvon čoahkkimiin.

Sámedikki čoahkkima ja stivrra barggut leat maid dárkkálmuvvan ja doaibmaorgánaid jienastanvuogit leat čielggasmahtton. Bargoortnegii leat dasa lassin váldojuvvon dárkilut njuolggadusat ođđa sámediggelága mieđihan meannudanvuogis, man mielde 250 jietnavuoigadahtton sápmelaččas lea vuoigatvuohta dahkat Sámediggái álgaga dakkár áššis, mii gullá dikki bargguide.

Bargoortnega válmmaštallanproseassa

Sámedikki stivra vuođđudii čoahkkimis 17.8.2025 bargojoavkku válmmaštallat bargoortnega beaivádanbarggu. Bargojoavkku bargun lei válmmastallat evttohusa bargoortnega ođasmahttimis, vai dat vástida dálá dili ja dárbbuid.

Bargojoavku gulai válmmaštallama áigge Sámedikki áššedovdilávdegottiid guovtti gulaskuddanvuorus ja bargiid golmma gulaskuddanvuorus. Sámedikki stivra lea gieđahallan ášši guđa čoahkkimis.

Sámedikki čoahkkin 2/2026 dollojuvvui 14.4.2026 Sajosis Anáris ja gáiddusoktavuođaid bokte. Čoahkkima beavdegirji almmustahttojuvvo Sámedikki neahttasiidduin maŋimustá guovtti vahku geažes čoahkkima doallamis.

Lassidieđut:

Tuomas Aslak Juuso
Ságajođiheaddji sadjásaš
040 687 3394
tuomas.juuso@samediggi.fi