Válgalogahallanáššiid nuppástuslávdegotti ságajođiheaddji oasseáigásaš (20 %) virgi

Válgalogahallanáššiid nuppástusohcanlávdegoddi doaibmá Sámedikki oktavuođas iehčanas ja sorjjasmeahttun doaibmaorgánan. Lávdegoddi doaibmá vuosttas nuppástusohcandássin áššiin, mat gusket sámediggelága 26 §:s oaivvilduvvon válgalogahallamii váldima ja das eret bidjama.

Sámedikki stivra lea evttohan Sámedikki čoahkkimii 24.9.2026 nuppástusohcanlávdegotti ságajođiheaddji oasseáigásaš virggi vuođđudeami. Virggi vuođđudeami maŋŋá Sámediggi dahká stáhtaráđđái evttohusa olbmos, guhte mearriduvvo nuppástusohcanlávdegotti ságajođiheaddji virgái. Stáhtaráđđi mearrida ságajođiheaddji virgásis doaisttážii. Virgái mearriduvvon olmmoš álggaha virggis nu jođánitgo vejolaš stáhtaráđi mearrádusa maŋŋá.

Sámediggelága 41 a § mielde nuppástusohcanlávdegotti jođiha ságajođiheaddji. Ságajođiheaddji oassálastá lávdegotti doaibmaváldái gullevaš nuppástusohcanáššiid gieđahallamii ja čoavdimii dievasčoahkkimis. Doibmii gullá maiddái oassálastit nuppástusohcanlávdegotti doaimma álggaheapmái ja lávdegotti bargoortnega válmmaštallamii. Nuppástusohcanlávdegotti organisašuvnnas, bargamis ja bargiin mearriduvvo dárkilabbot nuppástusohcanlávdegotti bargoortnegis, man nuppástusohcanlávdegotti dievasčoahkkin nanne.

Ásahuvvon gelbbolašvuođagáibádusat

Sámediggelága 41 b § 1 momeantta mielde nuppástusohcanlávdegotti ságajođiheaddji galgá deavdit duopmostuollolága 10 logu 1 § 1 momeanttas ásahuvvon duopmára almmolaš gelbbolašvuođagáibádusaid.

Virgái mearriduvvon olbmos gáibiduvvo:

• Suoma riikkavulošvuohta
• riektediehtaga eará alit allaskuvladutkkus go álbmogiidgaskasaš ja veardádalli riektediehtaga magistara dutkkus
• vuoiggalašvuohta
• ovddit doaimmas duopmostuolus dahje eará doaimmas čájehuvvon oahpásmuvvan virggi doaibmasuorgái
• doaimma dikšumii dárbbašlaš persovnnalaš iešvuođat.

Giellamáhttu

Virggi suoma- ja ruoŧagiela máhtu guoskevaš gelbbolašvuođagáibádusat mearrašuvvet almmolaš servošiid bargiin gáibiduvvon giellamáhtus addojuvvon lága (424/2003) 6 § 1 momeantta mielde. Ohcci galgá čájehit, ahte sus lea gáibiduvvon suomagiela erenoamáš buorre njálmmálaš ja čálalaš máhttu ja maid ahte son ipmirda duhtadahtti láhkai ruoŧagiela ásahuvvon vugiin.

Virggi ceavzilis dikšuma ovddideaddji ánssut

Virggi ceavzilis dikšuma ovddidit:

• sámegiela máhttu
• sámekultuvrra ja Suoma sámiid gielalaš ja kultuvrralaš máŋggahámatvuođa dovdámuš
• sámediggelága ja sámediggeválggaid guoskevaš njuolggadusaid stivrema dovdámuš
• áššedovdámuš, mii guoská sámiid vuođđolágalaš ja álbmotrievttálaš sajádaga
• hárjánupmi sámediggeválggaid dahje eará válggaid guoskevaš nuppástusohcanáššiid gieđahallamis dahje eará vástideaddji hárjánupmi válga- dahje hálddahusláhkaatnimis
• dovdámuš hálddahusláhkaatnimis, almmolaš hálddahusas ja nuppástusohcanmeannudemiin
• hárjánupmi sorjjasmeahttun láhkaatninorgána dahje eará doaibmaorgána, mas leat máŋga lahtu, barganvieruin, čoavdima doaimmain ja erenoamážit čovdosiid ákkastallamis
• návccat gieđahallat gáibideaddji áššiid iehčanasat, fuolalaččat ja bealeheamet
• buorit jođihan-, ovttasbargo- ja gulahallandáiddut

Virgegaskavuohta ja bargoáigi

Virgi devdojuvvo doaisttážii. Virgi lea oasseáigásaš, ja dan bissovaš bargoáigi lea 20 proseantta ollesáigásaš virggi bargoáiggis. Nuppástusohcanlávdegotti bargomearri molsašuddá válggaid sierra muttuin. Bargu deattuha erenoamážit válgajagi nuppástusohcanáššiid gieđahallama. Bargoáiggi mearreáigásaš loktemis sáhttit soahpat sierra bargguid dikšuma doaimmalaš dárbbu ja dan mearreruđa, mii lea geavahusas, ja heivehanvuloš bálvalangaskavuođa eavttuid mielde.

Sorjjasmeahttunvuohta ja lahttuvuođa eastagat

Nuppástusohcanlávdegotti ságajođiheaddji lea doaibmaválddi geavahettiin sorjjasmeahttun ja doaibmá doaimmastis duopmára ovddasvástádusa vuolde.

Sámediggelága 41 b mielde čuovvovaš olbmot eai sáhte gullat nuppástusohcanlávdegoddái:

• Sámedikki lahttu dahje várrelahttu
• válgalávdegotti lahttu dahje várrelahttu
• Olmmoš, guhte lea Sámedikki bálvalusas.

Ohcci galgá virggi ohcama oktavuođas doaimmahit almmuhusa sámediggelága 41 b §:s oaivvilduvvon čanolašvuođaidis birra. Ovdal virgái mearrideami válljejuvvon ohcci čanolašvuohtaalmmuhus doaimmahuvvo vuoigatvuohtaministeriijai ja diehtun nuppástusohcanlávdegoddái.

Virgebáiki, barganvuohki ja bálká

Ságajođiheaddji virgi lea nuppástusohcanlávdegotti virgi, ja dan hálddahuslaš doarjjabálvalusat ordnejuvvojit Anáris. Virggi doaibmabáiki ja barganbáikki mearrašuvvanprinsihpat nannejuvvojit sierra.

Bálká mearrašuvvá Sámedikki bálkávuogádaga gáibádusdási I mielde. Ollesáigásaš virggi vuođđobálká lea 4 622,01 euro mánotbajis. Dasa lassin máksojuvvojit bargohárjánumi vuođul ahkelasit, ja go bargá sámiid ruovttuguovllus, 24 proseantta sámeguovllu lassi. Vuođđobálká ja lasit buohtastahttojit gustojeaddji bargoáigeprosentii.

Ohcan

Ohcamuš čujuhuvvo Sámediggái. Ohcanáigi álgá 15.9.2026 ja nohká 15.10.2026 dii. 16.15. Ohcamuššii galgá laktit:

• friijahápmásaš ohcamuša
• ánsologahallama
• nubbehusčállosa gelbbolašvuođa čájeheaddji dutkkusduođaštusas
• čilgehusa doaimma dikšuma dáfus mearkkašahtti bargohárjánumis
• čilgehusa suoma- ja ruoŧagiela máhtus
• čilgehusa sámegiela máhtus
• eará čilgehusaid, maidda ohcci doarjala iežas gelbbolašvuođa ja ánssuid árvvoštallamis.
• sámediggelága 41 b §:s oaivvilduvvon almmuhusa čanolašvuođain

Ohcamuš doaimmahuvvo mearreáiggis Sámedikki registrerenkantuvrii e-poasttain čujuhussii  info@samediggi.fi

Anáris 15.9.2026
Sámediggi