Sámediggi ohcá prošeaktahoavdda Ä’rbb – Oktasaš strategiija kulturárbbi ja árbedieđu ovddideami várás -prošektii

Ä’rbb – Oktasaš strategiija kulturárbái ja árbedihtui nanne sámiid jođihan, rájáid rasttildeaddji doaibmanmálle, mii doarju ja ávkkástallá sámi kulturárbbi ja árbedieđu oktasaš kultur- ja ekonomiijaresursan. Prošeakta vástida bieđggus politihkkii, oktasaš listtu ja prinsihpaid váilái ja máŋgii dáhpáhuvvan olgguldas oamastallama riskkaide. Prošeavttas hábmejuvvo oktasaš sámi proseassa dan dovdáma várás, maid galgá gudnejahttit, čielggasmahttojuvvo kollektiivvalaš oamasteapmi ja huksejuvvo guhkes áigge prinsihpat, mat vuođđuduvvet iešráđđemii ja friija ja dihtui vuođđuduvvi ovdamiehtamii (FPIC).

Suoma ja Norgga Sámedikkit doibmet prošeavtta jođiheaddjin, Ruoŧa sámi oainnut váldojit mielde Sámi parlamentáralaš ráđi bokte.

Prošeaktahoavdda, guhte bálkáhuvvo Suoma Sámediggái,  bargun lea bidjat johtui Ä’rbb -prošeavtta plána mielde, ollašuhttit plánejuvvon doaimmaid, fuolahit raporteremis, čuovvut prošeavtta ekonomiija ollašuvvama ja maid fuolahit prošeavtta hálddašeamis álggu rájes gitta lohppii. Prošeaktahoavda doaibmá lávga ovttasbarggus Norgga Sámedikki prošeaktabargiiguin ja buot Sámedikkiiguin. Doaibma gáibida aktiivvalaš gulahallama, oktavuođaid čatnama ja viiddes ovttasbarggu čanusjoavkobirrasis ja maid buori prošeavtta oppalašhálddašeami návcca.

Bálvalangaskavuođa dieđut

Bargu álggášii soahpamuša mielde nu jođánitgo vejolaš ja bistá jagi 2028 lohppii. Doaibma gullá Sámedikki almmolaš doaimmahaga vuollái.

Sámedikki doaibmabáiki lea Sámekulturguovddáš Sadjosis, Anáris, muhto barggu lea vejolaš bargat gáiddusin.

Doaimma deavdimis čuvvojuvvo guđa mánotbaji geahččalanáigi.

Ohccis vurdojuvvo

Gelbbolašvuođagáibádussan lea heivvolaš skuvlejupmi, man doaibma eaktuda, ja sámegiela máhttu. Barggu ceavzilis dikšuma eaktun lea ahte dovdá bures sámekultuvrra, kulturárbbi ja FPIC-prinsihpaid ja maid nákca riikkaidgaskasaš ovttasbargui sámeguovllus.

Vurdojuvvo

• návccat hálddašit prošeaktabargama plánemis operatiivvalaš ollašuhttimii ja prošeavtta loahpaheapmái,
• máhttu prošeaktaekonomiija hálddašeamis ja čuovvumis,
• nákca hálddašit máŋggaid doaibmaollisvuođaid oktanaga.
• buorit ovttasbargo- ja organiserendáiddut,
• njuovžilis čálalaš gulahallandáidu.

Eaŋgalasgiela ja dáro- dahje ruoŧagiela máhttu gehččojuvvojit ovdun.

Bálká

Bálká mearrašuvvá Sámedikki bálkávuogádaga gáibádusdási IV/II mielde (vuođđobálká ollesbargoáiggis 2998,97 euro/mb). Vuođđobálkká lassin máksojuvvojit 24 % sámeguovllu lassi, go bargá sámiid ruovttuguovllus, ja ahkelasit bargohárjánumi mielde.

Ohcan

• Ohcamušskovi, ja friijahápmásaš eaktodáhtolaš ohcanreivve ja vejolaš ánsologahallama ja eará čuvvosiid galgá doaimmahit Sámedikki čállingoddái maŋimustá 20.5.2026 dán elektrovnnalaš ohcamušskovi bokte (rahpasa ođđa lássii): Ohcamušskovvi

Sámediggi lea ožžon Ä’rbb – Oktasaš strategiija kulturárbbi ja árbedieđu ovddideami várás -prošektii Interreg Aurora ruhtadeami.

Lassidieđuid doaimmas addá hálddahushoavda Pia Ruotsala-Kangasniemi, pia.ruotsala@samediggi.fi, tel. 040 726 2688.

Sámedikki doibmii sáhttá oahpásmuvvat neahttačujuhusas www.samediggi.fi

Anáris 4.5.2026
Sámediggi