Luke da Sääʹmteʹǧǧ lââʹzzte õhttsažtuâjas
Luâttreeʹǧǧesvuõttkõõskõs (Luke) da Sääʹmteʹǧǧ liâ čuõlmmâm õhttsažtuâjjsuåppmõõžž, koon täävtõssân lij oouʹdeed säʹmmlai dommvuuʹd luâttreeʹǧǧesvuõđid, mäddâânnmõʹšše da äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjjid õhttneei tuʹtǩǩeemõhttsažtuâj. Suåppmõõžž vuâllaǩeeʹrjteš Aanrest 11. čõhččmannu 2026.
Suåppmõõžž vuâllaǩeeʹrjtempodd Aanrest 11.9.2026. Snimldõõǥǥâst: Luâttreeʹǧǧesvuõttkõõskõõzz (Luke) väʹlddjååʹđteeʹjj Johanna Buchert da Sääʹmteeʹǧǧ I väärrsaaǥǥjååʹđteeʹjj Leo Aikio. Snimldõk: Sääʹmteʹǧǧ / Anni-Saara Paltto.
Tuʹtǩǩeem- da oouʹdeemtuâjj kätt säʹmmlai äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjjid mâta kueʹllšeellmõõžž, puäʒʒhååid, mieʹcstummuž, noorrmõõžž da sääʹmǩiõtt-tuâj (duodji, tyeji, ǩiõtt-tuejj) di tõi ânnʼjõž vueʹǩǩâttmõõžž maallid, luâttväärai ǩeâllʼjeei äuʹǩǩummuž di määdd- da čaaʹʒʒi âânnmõõžž. Lââʹssen õhttsažtuâj tuejjeet sääʹmturiism di äʹšškruuggid õhttneei õhttsažkåʹddtiõđlaž tuʹtǩǩummša õhttneei kõõččmõõžžin.
– Luke haaʹlad lââʹzzted õhttsažtuâj Sääʹmtiiʹǧǧin da ooudâs viikkâd luâttreeʹǧǧesvuõđ tuʹtǩǩummuž sääʹm dommvuuʹdest. Aarktla vuuʹd tuʹtǩǩeemkõõččmõõžž liâ miʹjjid vääžnai strateeglaž da šõddi teäddceäkldõs. Säʹmmlai dommvoudda õhttne määŋg luâttreeʹǧǧesvuõttvoudda vääžnai tuʹtǩǩeemkõččmõõžž da leäʹp rämmai täʹst suåppmõõžžâst, särnn väʹlddjååʹđteeʹjj Johanna Buchert Luâttreeʹǧǧesvuõttkõõskõõzzâst (Luke).
– Lij vääžnai, što säʹmmlai jiõnn kollai tuʹtǩǩummšest. Tät õhttsažtuâjjsuåppmõš raavad Sääʹmteeʹǧǧ vueiʹtlvažvuõđid vuässõõttâd tuʹtǩǩeemtaarbi tobddummša da tuʹtǩǩummuž plaanummša juʹn ääiʹjeld, särnn Sääʹmteeʹǧǧ saaǥǥjååʹđteeʹjj Pirita Näkkäläjärvi.
Suåppmõõžž mieʹldd Luke da Sääʹmteʹǧǧ plaanee õhttsažtuâjast tuʹtǩǩeem- da ooudâsviikkâmhaʹŋǩǩõõzzid di åʹcce tõid teäggtõõzz. Piiri-iiʹjji šõddi vueiʹnnlõõttmõõžžin vueʹssbeäʹl ärvvtâʹlle tuʹtǩǩeemtaarbid, jeäʹlle čõõđ tuʹtǩǩeempuäđõõzzid di suäʹppe puõʹtti eeʹjj õhttsažtuâjast.
– Õhttsažtuâjjsuåppmõõžž mieʹtt jeäʹrben luâttčuõlmâšnallšeeʹm säʹmmlai äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjji ǩiõččâmvueʹjj vääʹldet oouʹdab pueʹrben lokku. Tät rääjj pueʹrab õõudldõõzzid puuʹtʼted tuʹtǩǩeemteâđ, kååʹtt vaʹsttad jieʹllemvueʹjj vueʹǩǩniiʹǩǩi tuõttlaž taarbid da tuäʹrjj sääʹmkulttuur juätkkjemvuõđ, juätkk Sääʹmteeʹǧǧ I väärrsaaǥǥjååʹđteeʹjj Leo Aikio.
Õhttsažtuâjjsuåppmõõžžâst suåvât sääʹmǩiõli da kulttuur lokku välddmõõžžâst tuʹtǩǩeem- da veʹrǧǧneǩtåimmjummšest. Luke ǩiččlââtt resuursi seʹst õlmstâʹtted säʹmmlai dommvuuʹd kuõskki tuʹtǩǩummši da veʹrǧǧneǩtuâjai puäđõõzzid še tâʹvvsääʹmǩiõʹlle, aanarsääʹmǩiõʹlle da nuõrttsääʹmǩiõʹlle.
Suåppmõõžžin haaʹleet oouʹdeed še tuʹtǩǩummša vuâđđõõvvi luâttreeʹǧǧesvuõđi âânnmõõžž da mäddâânnmõõžž muttsi õhttsažvaaiktõõzzi ärvvtõõllmõõžž. Sääʹmteʹǧǧ vuässââtt tuʹtǩǩeem- da ooudâsviikkâmhaʹŋǩǩõõzzi plaanummša da teâuddjummša di oouʹdad sääʹmkulttuur ǩiõččâmvueʹjj lokku välddmõõžž tuʹtǩǩummšest da oouʹdeemhaʹŋǩǩõõzzin.
Lââʹssteâđaid vuäǯǯak
Johanna Buchert
Väʹlddjååʹđteeʹjj
Luâttreeʹǧǧesvuõttkõõskõs (Luke)
0295326663
johanna.buchert(at)luke.fi
Pirita Näkkäläjärvi
Sääʹmteʹǧǧ
Saaǥǥjååʹđteeʹjj
044 7533 766
pirita.nakkalajarvi@samediggi.fi
Leo Aikio
Sääʹmteʹǧǧ
I väärrsaaǥǥjååʹđteeʹjj
040 621 6505
leo.aikio@samediggi.fi
Luke lij mädd- da meäʹcctäällministeria tåimmsuârgga kuulli tuʹtǩǩeem- da äʹšštobddiorganisaatio, koʹst šiõtteet lääʹjjest Luâttreeʹǧǧesvuõttkõõskõõzzâst (2014/561). Luke tåimmsueʹrǧǧen lij ođsmeei luâttreeʹǧǧesvuõđi ǩeâllʼjeei âânnmõʹšše vuâđđõõvvi ǩeâštʼtemoddsa jieʹllemvueʹǩǩtåimmjummuž di puârastvââjjmõõžž da mäddvuuʹd jieʹllemviõkksažvuõđ ooudummuš. Luke õhttan tuâjjan lij tåimmsueʹrjstes vueʹǩǩâʹtted tiõđlaž tuʹtǩǩeem- da ooudâsviikkâmtåimmjummuž.
Sääʹmteʹǧǧ lij säʹmmlai eeʹttkâsttmallaš vaaldšemvuõđlaž orgaan, koʹst šiõtteet sääʹmteeʹǧǧest uvddum lääʹjjest (974/1995). Säʹmmlain alggmeeran lij jiõččmieʹrreemvuõiggâdvuõđâs teâuddjâttmõššân säʹmmlai dommvuuʹdest ǩiõlâs da kulttuurâs kuõskki jiõččvaaldšemvuõtt. Sääʹmteeʹǧǧ tuâjjan lij tuʹmmjed säʹmmlai jiijjâs ǩiõl, kulttuur da sââʹj alggmeeran kuõskki aaʹššin da håiddad täid õhttneei tuâjaid. Jeeʹres aaʹššin Sääʹmteʹǧǧ oouʹdad säʹmmlai jiõččmieʹrreemvuõiggâdvuõđ teâuddjummuž.
