Sääʹmteʹǧǧ priimi raammeʹtǩǩõõzz iiʹjjid 2028–2031
Sääʹmteeʹǧǧ sååbbar priimi 24.9.2026 raammeʹtǩǩõõzz iiʹjjid 2028–2031. Raammeʹtǩǩõõzzâst eʹtǩǩeet riʹjttjeei resuursid säʹmmlai ǩiõl da kulttuur kuõskki jiõččvaaldâšm di tõõzz õhttneei lääʹjjmeâldlaž tuâjai teâuddjâttmõʹšše da sääʹmǩiõli, kulttuur da äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjji jieʹllemviõkksažvuõđ raavummša.
Sääʹmteeʹǧǧ sååbbar jäʹrjsteš Aanrest 24.9. Snimldõõǥǥâst Sajoozzâst pääiʹǩ âʹlnn såbbra vuässõõttâm Sääʹmteeʹǧǧ vuäzzla. Pieʹǩǩ vuäzzlain vuässõʹtte såbbra ougglõsõhttvuõđin. Snimldõk: Sääʹmteʹǧǧ / Johanna Alatorvinen.
Raammeʹtǩǩõõzzâst lij lokku valddum eeʹjjest 2025 oođuum sääʹmteʹǧǧlääʹǩǩ, kååʹtt veeidii da täʹrǩsmõõʹtti Sääʹmteeʹǧǧ tuâjaid di teäʹddii riikk vasttõõzz tuõrvvâd tõi håiddmõʹšše riʹjttjeei resuursid. Raammeʹtǩǩõõzzâst leät lokku valddum še säʹmmlai tuõttvuõtt- da suåvâdvuõttkomissio lopprapoort tåimmeʹtǩǩõõzzid.
– Kõõččmõš ouddâl puki tõʹst, što Sääʹmteʹǧǧ pâstt håiddad tõõzz lääʹjjest šiõttuum tuâjaid. Riʹjttjeei resuurs liâ vieʹltʼteʹmes sääʹmteʹǧǧlääʹjj tiuʹddepiijjmõʹšše, säʹmmlai ǩiõl da kulttuuria kuõskki jiõččvaaldâšm teâuddjummša di Sääʹmteeʹǧǧ lääʹjjmeâldlaž tuâjai håiddmõʹšše, särnn Sääʹmteeʹǧǧ saaǥǥjååʹđteeʹjj Pirita Näkkäläjärvi.
Raammeʹtǩǩõõzz šuurmõõzz resursstaarb tillʼlâʹvve Sääʹmteeʹǧǧ jiõččvaaldâšm da tåimmamoudldõõzzi raavummša, sääʹmǩiõlid, sääʹm-mättʼtõʹsse, sääʹmkulttuuʹre di sääʹmǩiõllsai da kulttuurmeâldlaž sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzzi tuõrvvmõʹšše da ooudâsviikkmõʹšše.
– Täävtõssân lij raajjâd õudldõõzzid puki kooum Lääʹddjânnmest jieʹlli sääʹmǩiõl raavummša da jeälltummša, âʹlnn ââʹnned da raaveed sääʹmkulttuur da puki säʹmmlai äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjji tåimmamoudldõõzzid di pueʹreed säʹmmlai vueiʹtlvažvuõđid vuäǯǯad jiijjâsǩiõllsaid da kulttuurmeâldlaž kääzzkõõzzid. Seämma-ääiʹj lij vääžnai teevvad kuuʹǩǩ ääiʹj juätkkjam vueʹjj, koʹst Sääʹmteeʹǧǧ teäggtõs ij leäkku vaʹsttääm tõõzz lääʹjjest šiõttuum tuâjaid da vasttõõzzid, juätkk Näkkäläjärvi.
Halltõsoʹhjjelmtäävtõõzz kuâsttje veiddsânji raammeʹtǩǩõõzzâst
Määŋg raammeʹtǩǩõõzz eʹtǩǩõõzzin vaʹsttee Sääʹmteeʹǧǧ ääiʹjab õlmstâʹttem halltõsoʹhjjelmtäävtõõzzid iiʹjjid 2027–2031. Halltõsoʹhjjelmeʹtǩǩõõzzâst kaggõʹtte ouʹdde jeäʹrbi mieʹldd säʹmmlai tuõttvuõtt- da suåvâdvuõttkomissio tåimmeʹtǩǩõõzz tiuʹddepiijjmõš, säʹmmlai vuõiggâdvuõđ raavummuš di sääʹmkulttuur da puki äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjji tuõrvvmõš. Täk âʹnne seʹst veiddsânji ååʹn primmum raammeʹtǩǩõõzz.
Raammeʹtǩǩõõzzâst eʹtǩǩeet jeeʹrab mieʹldd:
- säʹmmlai äimmõsmuttsa šiõttlõõvvmõõžž plaan valmštõõllmõõžž da äimmõstuâj raavummuž
- čiõlǥtõõzz raajjmõõžž sääʹm puäʒʒhååid jiijjâz vaaldšmest da jieʹtt-tuäʹrjjriâžldõõǥǥâst
- Sääʹmteeʹǧǧ õhttvuõʹtte vuâđđeemvuâla sääʹmjieʹllemvueʹǩǩteäggtõõzz äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjji da sääʹmvuâlǥaž innovaatioi tueʹrjjummšen
- EU-vaaiktummuž raavummuž da sääʹmaaʹšši sueʹrǧǧäʹšštoobdi tuâj vuâđđummuž Lääʹdd EU- eeʹttkâʹsttʼtõʹsse Bryssla.
- õhttsažtâʹvvjânnmallaš sääʹm ǩiõllõhttsažtuâj ja Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi tåimmjummuž teäggtõõzz tuõrvvmõõžž
- sääʹm ǩiõll-lääʹjj tiuʹddepiijjmõõžž raavummuž di sääʹmǩiõllsa tuâjjlažkååʹdd vuäǯǯamvuõđ pueʹrummuž
- sääʹmǩiõli da sääʹmǩiõllsa mättʼtõõzz, mättmateriaalpuuʹttʼtõõzz, ouddpeâmm da ǩiõllpieʹsståimmjummuž ooudâsviikkmõõžž veeʹzz jânnam
- sääʹm sääʹmkulttuurmieʹrrtieʹǧǧ pââʹjummuž
- sääʹmǩiõllsai da kulttuurmeâldlaž sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzzi vuäǯǯamvuõđ pueʹrummuž
- sääʹmkulttuuʹre tillʼlõõvi kumulatiivlaž vaaiktõõzzi ärvvtõõllmõõžž ooudâsviikkmõõžž mäddâânnmõõžž da luâttreeʹǧǧesvuõtthaʹŋǩǩõõzzi õhttvuõđâst
Raammeʹtǩǩõs rääjj Sääʹmteeʹǧǧ vuäinalm tõin resuursin, koid taarbšet säʹmmlai ǩiõl ja kulttuur kuõskki jiõččvaaldâšm teâuddjâttmõʹšše di sääʹmteʹǧǧlääʹjj meâldlai tuâjai håiddmõʹšše iiʹjjin 2028–2031. Raammeʹtǩǩõõzzâst eʹtǩǩuum mieʹrrteäʹǧǧ- da ooudâsviikkâmtaarb liâ jurddum lokku välddmõššân riikk õõlmâs tällõõzz plaan di puõʹtti iiʹjji tällõsarvvlõõzzi valmštõõllmõõžžâst. Täävtõssân lij raaveed säʹmmlai vuõiggâdvuõđi teâuddjummuž, Sääʹmteeʹǧǧ tåimmamoudldõõzzid da sääʹmǩiõli, kulttuur da äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjji jieʹllemviõkksažvuõđ.
Tobdstõõđ Sääʹmteeʹǧǧ raammeʹtǩǩõʹsse iiʹjjid 2028-2031
Lââʹssteâđaid vuäǯǯak:
Pirita Näkkäläjärvi
Saaǥǥjååʹđteeʹjj
044 753 3766
pirita.nakkalajarvi@samediggi.fi
Pia Ruotsala-Kangasniemi
Vaaldâšmjååʹđteeʹjj, Sajoozz jååʹđteeʹjj
040 726 688 / 010 839 3106
pia.ruotsala@samediggi.fi
Sääʹmteʹǧǧ lij säʹmmlai veerǥlaž eeʹttkõʹstti. Tõt pohtt ouʹdde säʹmmlai veerǥlaž vuäinnmõõžž da saǥstââll veʹrǧǧniiʹǩǩivuiʹm. Sääʹmteʹǧǧ tuõʹllai da veekk ooudårra pukid Lääʹddjânnmest mainstem kolmm jieʹlli sääʹmǩiõl, pukid säʹmmlai äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjjid di sääʹmkulttuur da jieʹllemnääʹl.
Lääʹddjânnmest liâ koumm jieʹlli sääʹmǩiõl: aanarsääʹm, nuõrttsääʹm da tâʹvvsääʹm.
Säʹmmlai äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvueʹjj liâ kueʹllšeellmõš, puäʒʒhåidd, mieʹcstummuš, noorummuš da sääʹmǩiõtt-tuâjj (duodji / tyeji / ǩiõtt-tuâjj) di täi ânnʼjõž vueʹǩǩâʹttem-maall.
