Saaǥǥjååʹđteeʹjj Näkkäläjärvi European Arctic Summitist Ruäʹvnjaarǥâst: Alggmeer liâ vueʹss aarktlaž staanvuõđ
Sääʹmteeʹǧǧ saaǥǥjååʹđteeʹjj Pirita Näkkäläjärvi cieʹlǩi ääʹveemsaaʹnid väʹlddminister Petteri Orpo eeʹžžeem European Arctic Summit -njoonaš-såbbrest Ruäʹvnjaarǥâst 14.9.2026. Saaǥǥjååʹđteeʹjj Näkkäläjärvi teäʹddii Euroopp riikkjååʹđteeʹjid, što jiâ ǩeâllʼjeei aarktla staanvuõđ šõõdd aarktla vuuʹd oummuitaa da jieʹllemviõkksa alggmeeraitaa.
Saaǥǥjååʹđteeʹjj Pirita Näkkäläjärvi, väʹlddminister Petteri Orpo da Lappi universiteeʹtt rehtor Antti Syväjärvi. Snimldõk: Lauri Heikkinen/Riikksuåvtõõzz kanslia.
Saaǥǥjååʹđteeʹjj Näkkäläjärvi kaaggi saakkvuârstes ouʹdde säʹmmlaid alggmeeran di alggmeerai rool vueʹssen aarktla staanvuõđ da resilieeʹns. Son teäʹddii, što aarktlaž staanvuõđâst liâ looppâst kõõččmõõžž še oummui aarǥ õudldõõzzin.
– Aarktlaž staanvuõđ jiâ leäkku krååʹma oummui da alggmeer. Mij taarbšep åårrmõõžžid, kook vueiʹtlvâʹstte tõn, što vueiʹttep jieʹlled, juäʹtǩǩed äʹrbbvuõđid da raajjâd pueʹttiääiʹj aarktlaž vuuʹdest. Lij še vääžnai, što mij nuõr vueiʹtte kuâđđjed tââʹvbeälla leʹbe seʹrdded mååusat tiiʹǩ määttai mâŋŋa, Näkkäläjärvi säärnai.
Säʹmmlai äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvueʹjj tueʹrjjee aarktlaž staanvuõđ
Saaǥǥjååʹđteeʹjj Pirita Näkkäläjärvi muuʹštʼti ärvvkueʹssid tõʹst, što säʹmmla liâ Euroopp Unioon vuuʹd oʹdinakai toobdstum alggmeer.
Son säärnai še, što sääʹmkulttuur ǩeäʹdǧǧjueʹlj liâ jieʹlli sääʹmǩiõl, Lääʹddjânnmest nuõrtt-, aanar- da tâʹvvsääʹmm, da puk säʹmmlai äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvueʹjj, mâta puäʒʒhåidd, mieʹcstummuš, kueʹllšeellmõš, noorõs da sääʹmǩiõtt-tuâjj (duodji, tyeji, ǩiõtt-tuâjj).
– Sääʹmkulttuur da säʹmmlai äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvueʹjj âʹnne tâʹvvbeäʹl da raajjvuuʹdid jälstemnalla, što jiâ šõõdd kuârraz vâjjõsmiõllsaž tåimmjid tiuddeemnalla. Äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjji vueʹǩǩneeʹǩǩ liâ mij čââʹlm da peeʹllj luâđast juõʹǩǩ peeiʹv. Äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvueʹjj da jeäʹrben puäʒʒhåidd liâ še huâllainsmâʹttemraajji vueʹssen aarktlaž resilieeʹns, Näkkäläjärvi säärnai.
Saakkvuârstes Näkkäläjärvi teäʹddii tõn, što sääʹm alggmeeran taarbše še Euroopp unioon tueʹrj piʹrǧǧeem diõtt ouddâl puki äimmõsmuttâz puʹhttem muttsin. Saaǥǥjååʹđteeʹj Näkkäläjärvi mieʹldd tät lij vueʹss investâsttmõõžžid aarktlaž staanvuõʹtte.
– Tuäivvap, što EU puõʹtti aarktlaž strategiast vääʹldet lokku säʹmmlai vuässadvuõtt EU tuʹmmstõktuõjju da vuäǯǯap tueʹrj ǩiččlõõttmõõžžid seʹrdded puk jieʹlli sääʹmǩiõl, äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvueʹjj da jieʹllemnääʹllem puõʹtti puõlvvõõǥǥid, saaǥǥjååʹđteeʹjj Näkkäläjärvi säärnai.
Kueʹssid miõl ǩieʹsse jieʹlli sääʹmǩiõl da äimmõsmuttâz vaaiktõs puäʒʒhoiddu
Saakkvuâr lââʹssen saaǥǥjååʹđteeʹjj Näkkäläjärvi piâzzi še saǥstõõllâd riikkjååʹđteeʹjivuiʹm ouddâl sij veerǥlaž vuässõõzzâs.
– Kueʹss kõʹčče kõõččmõõžžid ouddâl puki jieʹlli sääʹmǩiõlin. Sij miõl ǩieʹssi jiânnai äimmõsmuttâz vaaiktõs puäʒʒhoiddu. Teäʹddeem, što puki säʹmmlai äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjji šiõttlõõvvmõš äimmõsmuttsa õõlǥat poliittlaž da tällõõzzlaž tueʹrj še EU:st, da što säʹmmlaid taarbšet põõšši rajjsid vuässõõttmõʹšše EU tuʹmmstõktuõjju.
European Arctic Summit -njoonaš-såbbar ääʹvummšest mainsti saaǥǥjååʹđteeʹjj Näkkäläjärvi lââʹssen še Lappi universiteeʹtt rehtor Antti Syväjärvi.
Lââʹssteâđaid vuäǯǯak:
Pirita Näkkäläjärvi
Saaǥǥjååʹđteeʹjj
044 753 3766
pirita.nakkalajarvi@samediggi.fi
Laiʹnnʼjummuš EU-jânnmi jååʹđteeʹjj õhttsaž õõlmâsceälkkmõõžžâst:
”Teäʹddeep, što ǩeâllʼjeei ouddnummuž di aarktlaž vuuʹd rââʹžžes pirrõõzz da ekosysteeʹmi suõjjlummuž âlgg põõššâd aarktla politiikk kõskkpääiʹǩest. Seʹrddem puuʹttes energiaaʹje, luâttreeʹǧǧesvuõđi vasttõõzzlaž da ǩeâllʼjeei vaaldâšm, aarktlaž vuuʹd alggmeerai da pääiklažõutstõõzzi vuässâttmõš di investâsttmõõžž ǩeâllʼjeei tällõõzzlaž tåimmjummša liâ vieltʼteʹmes vuuʹd kuʹǩes äiʹǧǧkõõsk ǩeâllʼjemvuõđ da puârastvââjjmõõžž staaneem diõtt. Ǩeâllʼjeeʹjen da vasttõõzzlânji haʹŋǩǩuum aarktla resuurs vueiʹtte raaveed kriittlaž aunnsi huâllainsmâttmõõžž.
Teäʹddeep aarktla tiõđla tuʹtǩǩummuž di meeraikõskksaž akateemla da tiõđla õhttsažtuâj, še ij-aarktlaž riikkivuiʹm, äärv teâttvuâđđsa da vasttõõzzlaž tuʹmmstõktuâj vuâđđan, seämma ǥu tõn miârktõõzz globaal äimmõõzz muttsi fiʹttjummšest. Raaveep čõnnõõttâmpõʹmmai alggmeerai vuõiggâdvuõđi, jieʹllemvueʹjji da kulttuuri tuõrvvmõʹšše di sij viõkkšõs vuässõõttmõõžžâs ainsmâttmõʹšše Aarktla vuuʹd kuõskki tuʹmmstõktuâjjproseeʹssin, mâta Õhttõõvvâm meerkooʹddi Alggmeerai vuõiggâdvuõđid čõõđtõõzzâst liâ meärtõllum.”
Veeʹrjteʹmes jåårǥlõs European Arctic Summit – njoonaš-såbbar eŋgglõsǩiõllsaž õõlmâsceälkkmõõžžâst. Obb õõlmâsceälkkmõš riikksuåvtõõzz kanslia seeidain.
