Saaǥǥjååʹđteei Pirita Näkkäläjärvi Brysseeʹlest: ”Säʹmmlai vuässõõttmõš EU-tuʹmmstõktuõjju taarbaš põõšši rajjsid da nokk resuursid”

Sääʹmteeʹǧǧ saaǥǥjååʹđteei Pirita Näkkäläjärvi vuässõõđi seärad sueiʹnnmannu 1. peeiʹv Euroopp parlameeʹntest Brysseeʹlest riâššum šõddmõʹšše The EU’s policy in the Arctic, indigenous communities and ecological justice: bringing Sámi people’s voices into European decision-making. Euroopp parlameeʹnt čiʹǯspieʹlljoouk riâššâm šõddmõš noori õʹhtte Lääʹddjânnam da Ruõcc Sääʹmtiiʹǧǧi di Sääʹmrääʹđ oudsteeʹjid, Euroopp parlameeʹnt vuäzzlaid di jeeʹres toiʹmmjeeʹjid, kooi miõll ǩeäss EU aarktlaž politiikk, äimmõsvuõiggvuõđmeâldlažvuõđ di alggmeerai vuõiggâdvuõđi årra. Šõddmõõžžâst mainste jeäʹrbi mieʹldd Euroopp parlameeʹnt väärrsaakkooumaž Roberts Zīle, parlameʹnttneǩ Jussi Saramo da ouddlõž Euroopp parlameeʹnt väärrsaakkooumaž Heidi Hautala.

Šõddmõõžžâst saǥstõʹlleš säʹmmlai vuässõõttmõõžžâst EU tuʹmmstõktuõjju di tõʹst, mäʹhtt EU aarktlaž politiikk da ruânn seerd vueiʹtet čõõđ viikkâd vuõiggvuõđmeâldlânji alggmeerai vuõiggâdvuõđid ciistâst ââʹneeʹl. EU tuʹmmstõõǥǥ ouddmiârkkân äimmõõzz, luâđ määŋghämmsažvuõđ, mäddâânnmõõžž, energia, infrastruktuur di vuʹvddouddnummuž suõʹrjin vaaikte vuõiʹǧǧest säʹmmlai kulttuuʹre, äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjjid da aʹrǧǧe.

Saaǥǥjååʹđteei Näkkäläjärvi teäddii, što säʹmmlai vuässõõttmõš EU tuʹmmstõktuõjju lij õinn čuuʹt täujja pannveerǥlaž da ǩidd måtam tiõttum ääʹššest, proseeʹssest leʹbe poliittlaž täättast.

– Säʹmmlai vuässõõttmõš ij vueiʹt miârkkšõõvvâd tåʹlǩ tõn, što säʹmmlaid kååččat mainsted šõddmõõžžid. Vuässõõttmõš âlgg šõddâd nokk ääiʹjeld aʹlǧǧi määʹttest, ouddâl ko tuʹmmstõõǥǥ lie tuʹmmjum, da naaʹlin, koin vueiʹtet pottsânji vaaikted politiikk siiskõʹsse, Näkkäläjärvi tuõđi.

Sääʹmteeʹǧǧ mieʹldd EU da säʹmmlai oudstõõzzlaž instituutioi kõʹsǩǩe taarbšet põõšši, raajõõzzlaž da vuõiggâdvuõđid vuâđđõõvvi kueiʹmmvuõđ. Tät ooudald jeäʹrbi mieʹldd põõšši sääʹmoudstõõzz Brysseeʹlest di veerǥlaž õhttsažtuâjjrajjâz Sääʹm parlamentaarlaž suåvtõõzz da Euroopp parlameeʹnt kõʹsǩǩe.

Šõddmõõžžâst teäddeeš še, što vuässõõttâmvuõiggâdvuõđ âʹlǧǧe leeʹd õhttvuõđâst konkreettlaž resuursid. Sääʹmteʹǧǧ ǩeäčč, što EU õõlǥči vuâđđeed pååđsääʹmteäʹǧǧruõkkõõzz, koon pääiʹǩ teäggtõõzz vuäitčeš ohjjeed vuõiʹǧǧest sääʹmõutstõõzzid da äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjjid vuällamlaaǥǥan da kulttuurlânji mieʹrrmeâldlaž naaʹlin. Äʹrbbvuõđlaž sääʹmjieʹllemvuõʹjji lââʹssen sääʹmteäʹǧǧruõkkõõzzin vuäitčeš ravveed sääʹmvuuʹd jieʹllemviõǥǥ tuärjjeeʹl sääʹmkulttuuʹre vuâđđõõvvi sääʹmpõrggsid da innovaatioid.

Ulla Pirttijärvi juõiǥi Viivi Saarenkylä čuõjdâʹttmen Euroopp kuvddlõõzzâst. Snimldõõǥǥ: The Left in the European Parliament.

Teäʹǧǧruõkkõs õõlǥči tuärjjeed ouddmiârkkân äimmõsmuttsa šiõttlõõvvmõõžž, palggsi oouʹdabnalla sättmõõžž, jâkkšlaaji tuâsttam, äʹrbbvuõđlaž teâđ, säʹmmlai jååʹđtem tuʹtǩǩummuž di sääʹmkulttuur da äʹrbbvuõđlaž jieʹllemvuõʹjji juätkkjemvuõđ. Õhttân ǩirrsallaš tarbbân kaʹǧǧeš ouʹdde puäʒʒhååid jieʹttpoortummuž da vuejtemkoolai tuärjjummuž vaiggeen šõddâm täʹlvvåårrmõõžžin.

– Miârktõõzzlaž kueiʹmmvuõtt säʹmmlaivuiʹm ooudald kueʹhtt ääʹšš: põõšši vuässõõttâmrajjsid da pååđteäggtõõzz, mieʹldd looǥǥeeʹl sääʹmteäʹǧǧruõkkõõzz, kååʹtt pohtt tuärj sääʹmõutstõõzzi tååimaid, Näkkäläjärvi tuõđi.

Sääʹmteʹǧǧ mošttat, što EU äimmõs- da biodiversiteʹttpolitikk di ruânn serdd âʹlǧǧe tuärjjeed säʹmmlai vuõiggâdvuõđid, kulttuur da jieʹllemvuõʹjjid, jie-ǥa tõk õõlǥ rââššeed tõid. Säʹmmlai vuässõõttmõš da konkreettlaž tuärjj lie vueʹssen Euroopp kulttuurlaž määŋghämmsažvuõđ, aarktlaž resilieeʹns di ekolooglaž vuõiggvuõđmeâldlažvuõđ ravvummšest.

Lââʹssteâđ:

Pirita Näkkäläjärvi
Saaǥǥjååʹđteei
044 753 3766
pirita.nakkalajarvi@samediggi.fi