Äʹrbb – Ohtsâš strategia kulttuuráárbán já ärbivuáválii tiätun
Äʹrbb lii Suomâ já Taažâ Sämitiigij ohtsâš Interreg Aurora -haahâ, mon ulmen lii nanodiđ sämmilijn vyelgee oovtâstpargo immateriaallii kulttuuräärbi já ärbivuáválii tiäđu turviimist, dokumentistmist já kunnijâttee kiävtust. Haavâst ovdeduvvojeh ohtsiih toimâmvyevih já valmâštâlloo ohtsâš strategisâš linjim toos, ete sämmilâš kulttuurärbi suojâluvvoo puáttee suhâpuolváid.
Váldu-ulmeh já vaikuttâsah
- Nanoduvvoo sämmilijn vyelgee já raajijd rastaldittee oovtâstpargo immateriaallii kulttuuräärbi (ICH) já ärbivuáválii tiäđu turviimist.
- Hämmejuvvojeh ohtsiih prinsiipeh kulttuuräärbi ovdâsvástádâslii kevttim já suojâlem várás.
- Nanoduvvojeh sämmilij jiešmeridemvuoigâdvuotâ sehe immateriaallii kulttuuräärbi já ärbivuáválii tiäđu kunnijâttee kevttim stivrejeijee prinsiipeh mieldi luhâmáin rijjâ já tiätun vuáđuduvvee munemietâmâš (FPIC).
- Tuárjoo ärbivuáválii tiäđu já kulttuuräärbi sirdâšum puáttee suhâpuolváid.
- Lasettuvvojeh tiätu já ibárdâs sämmilii kulttuuräärbi merhâšuumeest.
- Jieŋâlmittoo Suomâ já Taažâ Sämitiigij oovtâstpargo.
Konkreetliih ulmeh já tooimah
- Olášuttojeh piilootinventistmeh sämmilii immateriaallii kulttuuräärbist já ärbivuáválii tiäđust.
- Ovdeduvvojeh ohtsiih prinsiipeh, moh vuáđuduveh sämisiärváduvâi miäruštâllâm tárboid, kollektiivlii omâstemvuotân já FPIC-prinsiipân.
- Uárnejuvvojeh pargopáájáh, teivâdmeh já vuárusavâstâllâm sämisiärvusijguin.
- Čuákkejuvvojeh tiäđuh já vuáttámušah puáttee kulttuurärbipargo toorjân.
- Ráhtoo Suomâ já Taažâ Sämitiigij ohtsâš strategisâš linjim immateriaallii kulttuuräärbi (ICH) turviimist já kunnijâttee kiävtust.
Äʹrbb -haahâ kulá Säämi parlamentaarlii rääđi toimâvuáváámân já oovded ton uulmijd sämmilii kulttuuräärbi já ärbivuáválii tiäđu turvim já ohtsii strategia ovdedem várás. Ruotâ Sämitigge ij lah haavâ virgálâš kyeimi, mutâ Ruotâ pele sämisiärváduvâi uáinuh váldojeh vuotân Säämi parlamentaarlii rääđi peht. Ruotâ Sämitiigán juáhhojeh haavâ kuávdáš tiäđuh já tot puávdejuvvoo ohtsijd tilálâšvuođáid. Haahâ vuáđuduvá UNESCO immateriaallii kulttuuräärbi suoijâlmân kyeskee almossopâmuš prinsiipáid, moh heiviittuvvojeh sämmilii uáinust.
Kilelis ovdánem lii ohtâ Interreg Aurora -ohjelm kuávdáš uulmijn. Ohjelm ruttâdem haavah ovdedeh sosiaallávt, ekologâlávt já ekonomâlávt kilelis ovdánem sehe tuárjuh OA kilelis ovdánem uulmij olášume. Äʹrbb-haahâ lii jieijâs uásild mieldi naanoodmin taid uulmijd.
Tiäđuh haavâst:
Suomâ Sämitigge
Lead Partner EU (EU-haavâ váldukyeimi)
Taažâ Sämitigge
Lead Partner Norway (Haavâ váldukyeimi Taažâst)
PROOJEEKT PIŠTEM
2026-09-01 – 2028-12-31 (1.9.2026-31.12.2028)
PROOJEEKT OLESBUDJET
1 177 680 Eurod
EU-TOORJÂ, INTERREG AURORA
376 478 Eurod
LAAPI LITTO
141 9O3 Eurod
TAAŽÂ IR-RURRÂDEM
299 241 Eurod

Vääldi ohtâvuođâ
Elle Maarit Arttijeff
Proojeekthoovdâ, Äʹrbb – Ohtsâš strategia kulttuuräärbi já ärbivuáválii tiäđu oovdedmân
Riitta Orti-Berg
Sierânâsäššitobdee, sämikulttuur